پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٣ - اعتصام قلب

اعتصام قلب

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم

بِئْسَ الطَّعامُ الْحَرامُ وَ ظُلْمُ الضَّعيفِ أَفْحَشُ الظُّلْمِ، وَ الْفاحِشَةُ كَاِسْمِها، وَ التَّصَبُّرُ عَلَى الْمَكْرُوهِ يَعْصِمْ الْقَلْبِ، وَ إِنْ كانَ الرِّفْقُ خُرْقاً كانَ الْخُرْقُ رِفْقاً و رُبَّما كانَ الدّواءُ داءاً والدّاءُ دواءاً وَ رُبَّما نَصَحَ غَيْرُ النّاصِحِ وَ غَشَّ الْمُسْتَنْصِحُ؛

خوراكى كه از حرام به دست آيد، بد خوراكى است و ستم نمودن بر ضعيف، زشت‌ترين ستم است. كار زشت هم‌چون نامش زشت مى‌باشد و تن‌دادن به ناملايمات قلب را مصون مى‌سازد. آن‌جا كه مدارا، سخت‌گيرى به حساب آيد، سخت‌گيرى، مداراست. چه بسا كه دارو، درد باشد و درد، دارو و درمان و و چه بسا اندرز دهد آن كه از او انتظار اندرز نيست و آن كه از او اندرز مى‌خواهند، خيانت كند.

قسمت سوم وصيت اميرالمؤمنين(عليه السلام) به فرزندش امام حسن مجتبى(عليه السلام) جملات كوتاهى است كه به صورت مواعظ كلى ايراد شده است. اين سخنان گهربار، هم مصاديقى در زندگى دنيا دارد و هم براى سعادت آخرت مفيد مى‌باشد. اينك به اندازه‌اى كه خداى متعال توفيق دهد به توضيح اين جملات نورانى مى‌پردازيم كه ان شاء اللّه مورد استفاده واقع شود.

همان‌گونه كه گذشت نسخه‌هاى اين وصيت‌نامه شريف از نظر كميت عبارات و تقديم و تأخير آنها با هم متفاوت مى‌باشند؛ لذا جهت پرهيز از اختلاف نسخ، اين وصيت را از كتاب شريف بحارالانوار قرائت مى‌كنيم. با وجود اين، عبارت بِئْسَ الطَّعَامُ الْحَرَامُ وظُلْمُ الضَّعِيفِ اَفْحَشُ الظُّلْمِ وَ... در برخى از كتب اصلا نيامده است و در برخى ديگر اختلاف نسخه وجود دارد. حال با عنايت به اين نكته به تبيين و تفسير كلام حضرت(عليه السلام) مى‌پردازيم.