پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٠٣ - آداب رفاقت

آداب رفاقت (٢)

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم

مَا أَقْبَحَ الْقَطِيعَةَ بَعْدَ الصِّلَةِ وَالْجَفَاءَ بَعْدَ الاِْخَاءِ، وَالْعَدَاوَةَ بَعْدَ الْمَوَدَّةِ، وَالْخِيَانَةَ لِمَنِ ائْتَمَنَكَ، وَالْغَدْرَ بِمَنِ اسْتَأمَنَ إِلَيْكَ، وَإِنْ اَرَدْتَ قَطِيعَةَ أَخِيكَ فَاسْتَبْقِ لَهُ مِنْ نَفْسِكَ بَقِيَّةً يَرْجِعُ إِلَيْهَا إِنْ بَدَا لَهُ وَلَكَ يَوْمَاً مَا وَمَنْ ظَنَّ بِكَ خَيْراً فَصَدِّقْ ظَنَّهُ وَلاَتُضِيعَنَّ حَقَّ أَخِيكَ إِتِّكَالاً عَلَى مَا بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ فَإِنَّهُ لَيْسَ لَكَ بِأَخ مَنْ أَضَعْتَ حَقَّهُ، وَلاَيَكُنْ أَهْلُكَ أَشْقَى النَّاسِ بِكَ؛

چه زشت است گسستن بعد از پيوستن و جفاكردن پس از برادرى و دشمنى بعد از دوستى و خيانت به آن كه تو را امين شمرده، و مكر ورزيدن به آن كه به تو اعتماد كرده است. اگر خواستى از برادرت بگسلى جايى براى [دوستى] او، نزد خود باقى گذار كه اگر روزى [حقيقت] بر وى و تو آشكار گرديد بازگشت ممكن شود. پندارِ آن كه به تو خوش گمان است [با عمل] تأييد كن و حق برادرت را به اتكال دوستى‌اى كه با او دارى ضايع مگردان، چه آن كس كه حق او را ضايع كنى برادرت نيست. مبادا نزديكانت در نزد تو بدبخت‌ترين مردم باشند.

در اين بخش از كلام، اميرالمؤمنين على(عليه السلام) به موضوع اخلاق اجتماعى و آداب معاشرت مى‌پردازند. همان‌گونه كه گذشت حضرت(عليه السلام) سخنان خود را براى شخص معينى مانند امام حسن(عليه السلام) كه از ويژگى‌هاى عالى اخلاقى برخوردار است بيان نمى‌كنند. بلكه روى سخن حضرت با هر انسانى است كه مى‌خواهد در زندگى اجتماعى موفق باشد و ارزش‌هاى انسانى را رعايت كند. لذا مطالب گفته شده اختصاص به مؤمنان و معتقدان به خدا و قيامت ندارد و