مكتب تشيع حقوق زيادى براى دوستان و اخوان تعيين شده است. ما بايد اين حقوق را بشناسيم و رعايت كنيم و از اين طريق وفادارى خود را نسبت به دوستانمان ابراز نماييم. اين عمل خود يك ارزش انسانى است كه در اسلام و به‌خصوص در مكتب تشيع مورد تأكيد فراوان قرار گرفته است. اين بخش از وصيت اميرالمؤمنين(عليه السلام) نيز به مباحث مربوط به معاشرت و حقوق برادران و كيفيت انتخاب دوست و مسايلى از اين قبيل اشاره دارد.

چه خوش بى مهربونى از دو سر بى‌

همان گونه كه گذشت انگيزه‌هاى دوستى و علاقه‌مندى به يكديگر بسيار متنوع است. گاه انسان به خاطر تقواى چشمگير، يا دانش فراوان يا كمالات ديگرى كه در فرد وجود دارد؛ باب دوستى با وى را مى‌گشايد. ولى گاهى با وجود تمايل يك طرف به دوستى، طرف مقابل تمايلى به رفاقت ندارد. در چنين وضعيتى هرگز به برقرارى و پاگرفتن چنين دوستى‌اى اصرار نكنيد. اگر طرف مقابل به‌گونه‌اى است كه هرچه سعى مى‌كنيد به او نزديك شويد، او تمايلى به اين دوستى نشان نمى‌دهد، اصرار نكنيد. اميرالمؤمنين على(عليه السلام) در اين قسمت از كلامشان به اين نكته مهم اشاره دارند و مى‌فرمايند: اگر آن كسى كه مى‌خواهيد با او رفاقت داشته باشيد، تمايلى به دوستى با شما ندارد، اصرار نكنيد؛ چه اين كار موجب خوارى و سبكى شما مى‌شود. بى‌ترديد افراد ديگرى هستند كه مى‌توانيد با آنها روابط صميمانه داشته باشيد. اگر شما اصرار نماييد و او تمايل نداشته باشد، اين كار موجب اتلاف وقت و به هدر رفتن نيروى شما مى‌شود و از اين رفاقت بهره‌اى نخواهيد برد. بنابراين در انتخاب دوست سعى كنيد با كسانى طرح دوستى بريزيد كه به شما متمايل باشند؛ چراكه رفاقت يك‌سويه و يك‌طرفه نمى‌شود. به عنوان يك دستور معاشرت و رفتار اجتماعى، دوستى آن است كه از دو طرف باشد. البته براى دو مؤمن كه در مراتب عالى از ايمان قرار دارند معيار انتخاب دوست، همان ايمان است و بس. وقتى هر دو طرف اهل ايمان هستند و نسبت به يكديگر محبت دارند، هرگز مسايل ديگر ملاك رفاقت قرار نمى‌گيرد.

در هر حال اگر در محيط زندگى و در ارتباط با رفقاى خود شاهد بى‌علاقگى طرف مقابل

‌