پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٠٤ - زشت تر از زشت
نفع آن عام و فراگير است و هر شخصى مىتواند با به كارگيرى آنها، به فوايد و پيامدهاى آن دست يابد؛ چه كسانى كه ايمان دارند و چه آنها كه اهل ايمان نيستند. البته افرادى كه اهل ايمانند و با قصد قربت به اين مواعظ و نصايح عمل مىكنند، به سراسر زندگى خود رنگ عبادت مىدهند و به سوى آن مقصد عالى و نهايى پيش مىروند و با انجام هر عملى به خداوند تقرب مىجويند. اما كسانى كه از اين معرفت و ايمان بىبهرهاند تنها در همين زندگى دنيوى از ثمرات اين مواعظ بهره مىبرند. اين گروه گرچه به آن اهداف و نتايج بلند مؤمنان نايل نمىشوند؛ ولى در دنيا زندگى ايدهالى خواهند داشت. به هر حال موضوع سخن در اين فقره و فقرههاى بعدى، آداب معاشرت است و آيين زندگى در اجتماع و برخورد با ديگران را تبيين مىكند.
زشتتر از زشت
در بخشهاى گذشته راجع به معاشرت با دوستان مواعظ و حكمتهاى عملىِ عالى و برجستهاى بيان شد؛ از جمله درباره كيفيت برخورد با ديگران و روش انتخاب دوست و كيفيت حشر و نشر با دوستان و ايجاد صميميت و ميزان آن، مطالبى بيان شد. همينطور در خصوص وظايف دوستان نسبت به يكديگر، سفارشها و قواعدى بيان گرديد و اينك حضرت(عليه السلام) به تبيين و تشريح آيين دوستى مىپردازند.
وقتى آدمى قدمهاى آغازين ورود به زندگى اجتماعى را برمىدارد و به تازگى وارد اجتماع مىشود، مىبايد پاىبند مجموعهاى از ارزشها باشد و سعى نمايد دوستان خوبى انتخاب كند و نسبت به ديگران مهربان باشد، احسان كند و خيرخواه آنان باشد. ولى پس از ورود به زندگى اجتماعى و انتخاب دوست و كسب موقعيت اجتماعى و جلب اعتماد مردم، ديگر سطح وظايف و روابط سابق كفايت نمىكند و وظايف سنگينترى متوجه وى مىشود.
در روزهاى اول ورود به اجتماع او را نصيحت مىكردند كه در انتخاب دوست دقت كن و در تشخيص دوستان خوب از افراد فريبكار مراقب باش؛ افرادى را به عنوان شريك و همراه زندگى اجتماعى خود انتخاب كن كه براى اهدافت مفيد باشند و تو را در نيل به آن اهداف