پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢١٥ - اعتدال در مسؤوليت ها
منزل مىرسم كه بچهها خوابند و صبح زود نيز قبل از اينكه بچهها از خواب بيدار شوند منزل را ترك مىكنم و گاه در طول يك ماه بچهها را بيدار نمىبينم. به هرحال اين كثرت مشاغل و فعاليتها باعث مىشود كه آدمى از مسؤوليتى كه نسبت به زن و فرزند خود دارد، غافل بماند و آنها را رعايت نكند يا رعايت آنها بسيار مشكل مىشود. بىترديد از يك سوى تكاليف و مشاغل طاقتفرساى اجتماعى متوجه انسان است و از جانب ديگر، مسؤوليتها و وظايفى كه نسبت به همسر و فرزندان و والدين خود دارد او را به انجام كارهاى ديگرى دعوت مىكند و او مىبايد بين اين دو ساحت اعتدال برقرار كند. البته انسان معمولا از انجام وظيفه دوم خود غافل است يا اگر غافل هم نباشد آنقدر آن مسايل اجتماعى وى را احاطه كردهاند كه نمىتواند به وظايف خانوادگى خود رسيدگى نمايد. اين مشكل اساسى و عام، سخت نيازمند هشدار است؛ لذا اميرالمؤمنين(عليه السلام) مىفرمايند: وَ لاَ يَكُنْ اَهْلُكَ اَشْقَى النَّاسِ بِك؛ شما نسبت به خانواده خود مسؤوليت داريد و حقوقى بر عهده شماست. مبادا با عدم رعايت حقوق همسر و فرزندان، موجب هلاكت آنها شويد. آنها هم حقوقى دارند و بايد حق آنها را رعايت كنيد. حداقل براى بچههاى خود به اندازه ديگران اهميت قايل شويد. آنها هم انسان هستند و در برابر آنها مسؤوليت داريد. مبادا پرداختن به كارهاى ديگر، ما را از مسؤوليتهايى كه نسبت به همسر و فرزندان خود داريم غافل سازد. اين مسأله براى برخى از طبقات اجتماع مانند طلاب و دانشجويان و محصلان و دانشپژوهان شكل مهمترى به خود مىگيرد؛ چه احساس مسؤوليت در برابر اجتماع در وجود اين طبقات بيشتر تبلور مىيابد و در سطح بالاترى قرار مىگيرد. آنها با خود مىگويند درس خواندن همانند دفاع نظامى و هر مسؤوليت اجتماعى ديگر واجب است و اگر تمام ساعات شبانه روز را درس بخوانيم، كم است؛ كارهاى بر زمين مانده و تحقيقات عقب افتاده فرصتى فراتر از ٢٤ ساعت مىطلبد. براساس همين برآورد به درس و بحث و تحقيق مىپردازند و به اندازه ضرورت وقت خود را به خواب و خوراك اختصاص مىدهند و تمام وقت خود را به درس و پژوهش و مطالعه مىپردازند. اين اشتغال فشرده و تراكم فعاليتها باعث فراموشى يا در واقع تضييع حقوق والدين، همسر و فرزندان مىشود. بهخصوص اين تضييع در حق والدين و همسر كاملا مشهود است.