پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٠١ - دل و فعاليت هاى آن

دل صاف

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم

ذَكِّ قَلْبَكَ بِالاَْدَبِ كَما تُذَكِّى النّارُ بِالْحَطَبِ، وَ لا تَكُنْ كَحاطِبِ اللَّيْلِ وَ غِثاءِ السَّيل وَ كُفْرُ النِّعْمَةِ لُؤْمٌ وَ صُحْبَةُ الجاهِلِ شُؤْمٌ؛

با ادب دل خود را پاك و روشن ساز، آن‌گونه كه آتش را با هيزم مى‌افروزند و به سان هيزم كشِ شب و خاشاكِ روى سيلاب مباش! كفران نعمت و ناسپاسى، لئيمى است و هم‌نشين‌ى با جاهل، شوم مى‌باشد.

حالات عارض بر دل نظير غم، شادى، اضطراب، اطمينان و... بيشتر از هر چيز در اعمال و رفتار انسان مؤثر هستند؛ به‌گونه‌اى كه بهترين و نزديك‌ترين راه براى تغيير و اصلاح رفتار، اصلاح قلب و دل دانسته شده است. از اين رو نه تنها علماى اخلاق بلكه حكما نيز بر حصول ويژگى‌هاى خاص براى قلب اصرار دارند و آن را مقدمه و راه نيل به معارف الهى مى‌دانند. در اين فراز نيز على(عليه السلام) پاكى دل را توصيه مى‌فرمايند تا زمينه كامل براى طى مراحل كمال و ترقى فراهم گردد.

دل و فعاليت‌هاى آن‌

حضرت على(عليه السلام) دراين فراز از وصيت الهى مى‌فرمايند: دل خود را با ادب پاك و روشن بدار؛ آن چنان كه آتش را با هيزم بر مى‌افروزند. در اين كلام، قلب انسان به آتشى تشبيه شده است كه اگر آن را رها كنند خاموش مى‌شود و اگر هيزم بياورند و در آن آتش بيندازند، افروخته مى‌شود. همان‌گونه كه آتش، فروزش و روشنى را با خود دارد و جهت استمرار اين حالت به