ديگر زمينه‌اى فراهم شده است تا شما با اغماض و گذشت از او به ثوابى بزرگ نايل آييد؛ چه به سبب عفوى كه انجام مى‌دهيد به ثواب مى‌رسيد. بنابراين زمينه سود بردن را براى شما فراهم نموده و ضرر قطعى را متوجه خود ساخته است. پس اگر درست تصور كنيد متوجه مى‌شويد كه وقتى كسى ظلم مى‌كند در واقع بيشتر به خودش ضرر مى‌رساند و زمينه نفع شما را فراهم مى‌آورد. با اين محاسبه ساده، گذشت كردن از چنين فردى براى شما آسان مى‌گردد؛ اما برعكس اگر تصور كنيد كه عجب شخص ناجوان‌مردى است كه على‌رغم سال‌ها رفاقت، اين‌گونه حق خدمت‌هاى فراوان مرا ادا مى‌كند، و در ذهن خود، عمل وى را يك دشمنى و خصومت بزرگ تلقى كنيد و از كاه كوهى بسازيد هرگز ثمرى نخواهيد برد و چه بسا شما هم مرتكب خطا مى‌شويد. به جاى اين ذهنيتِ بدون پشتوانه و بچگانه بايد اين‌گونه فكر كنيد كه با اين كار اولا چه ستم بزرگى در حق خود كرده است و مرتكب گناه شده و آخرت خود را به خطر انداخته است و ثانياً از طرفى براى شما زمينه‌اى فراهم كرده است كه اگر از آن استفاده كنيد و عفو نماييد، پاداش بزرگى نصيب خود مى‌كنيد؛ يعنى با عفو و گذشت، به ثواب نايل مى‌شويد.

البته مفهوم اين سخن آن نيست كه انسان روحيه ظلم‌پذيرى داشته باشد. آن‌جا كه ظلم، ظلم اجتماعى است نبايد به‌راحتى گذشت كرد. آدمى بايد ظلم‌ستيز باشد و با ظالمان و اشخاصى كه به جامعه اسلامى و مخصوصاً به دين ظلم مى‌كنند، با سرسختى برخورد كند؛ اما در مسايل شخصى اگر به شخص من يا شما ظلم شود و اغماض موجب مفسده نباشد، مى‌بايد با عفو و گذشت برخورد كنيم. براى اين‌كه زمينه روانى عفو و گذشت فراهم گردد، اشاره كرديم كه بايد اين‌گونه بينديشد كه اين ظلم، قبل از آن‌كه به ضرر شما تمام شود به خود او ضرر رسانيده و حتى زمينه بهره‌برى شما را فراهم كرده است: وَلاَيَكْبُرَنَّ عَلَيْكَ ظُلْمُ مَنْ ظَلَمَك؛ اگر كسى به تو ظلم كرد مبادا اين ظلم بر تو گران آيد. به خود تلقين نكن كه عجب كار بد و گناه سنگينى مرتكب شده است؛ بلكه كارى كن كه در نظر تو اين عمل زشت، كوچك و بى‌اهميت تلقى شود. اما چگونه؟ چه بايد كرد تا ظلم ديگران در نظر ما كوچك و قابل اغماض جلوه كند؟ حضرت على(عليه السلام)مى‌فرمايند: إنَّمَا يَسْعَى فِى مَضَرَّتِهِ وَ نَفْعِه؛ توجه داشته باشيد اين كارى كه

‌