مى‌كنند، او هم همان كار را انجام دهد. چون مى‌خواهد مورد پذيرش ديگران واقع شود، همانند بچه‌ها آنچه هم‌سالانش دوست مى‌دارند، او هم همان كار را مى‌كند تا در نزد هم‌سالان خود و ساير قشرهاى جامعه محبوب باشد. اما اگر همين ميل فطرى درست تربيت شود، آدمى مى‌فهمد كه بايد محبوب خود را خودش گزينش كند، نه آن كه چيزى را دوست بدارد كه ديگران دوست مى‌دارند و يا محبوبيت نزد افرادى را بخواهد كه آنها را نمى‌شناسد. آن‌گاه اين سؤال برايش مطرح مى‌شود كه محبوبيت پيش چه كسى از همه مهم‌تر است؟ از آن‌جا كه با فكر صحيح و دورانديشى به اين سؤال پاسخ مى‌دهد، محبوبيت نزد خدا از محبوبيت نزد هر كسى براى او مهم‌تر، برتر و مطلوب‌تر است. اين جاست كه اين حالت در وى پيدا مى‌شود كه هيچ خواستى جز كسب رضاى الهى نداشته باشد. تعبيراتى هم‌چون «ابتغاء وجه ربّه» در آيه وَ مَا لاَِحَد عِندَهُ ومِنْ نِّعْمَة تُجْزى * إِلاّ ابْتِغَآءَ وَجْهِ رَبِّهِ الاَْعْلَى[١] و «وجه الله» در آيه اِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللّهِ لا نُريدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَ لا شُكُورا[٢] و «مرضات اللّه» در آيه وَمَن يَفْعَلْ ذَلِكَ ابْتِغآءَ مَرْضَات اللّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْراً عَظيِما[٣]، و تعبيرات ديگرى از اين قبيل كه در قرآن شريف وارد شده است بر اين اساس كه انسان همين ميل فطرى خود را به شكل صحيح تربيت نمايد، و محبوبيت نزد ديگران را ملاك قرار ندهد و تنها رضايت خداوند محبوبيت نزد او را بطلبد.

چنين وضعيتى در ميل كمال‌طلبى نيز وجود دارد و بايد اين حس و ميل را نيز تربيت نمود؛ مثلا اين روحيه كه آدمى مى‌خواهد شخصيت خود را بروز بدهد و اين را براى خودش كمال مى‌داند، يك ميل فطرى و الهى است. ولى بايد به او راه رسيدن به كمالات و تشخيص آنها را بفهمانيم تا خود تشخيص دهد كه كمال واقعى او چيست؟ بايد به‌گونه‌اى تربيت شود تا بداند هر راهى كه مى‌رود كمال نيست و باقى ماندن در آن راه و اصرار ورزيدن بر آن نيز درست نمى‌باشد؛ يعنى بايد بفهمد كه انسان گاهى نيز اشتباه مى‌كند و كمالش در اين است كه از اشتباهش دست بردارد و از گناهى كه مرتكب شده است، زود توبه كند و اگر نسبت ناروا به كسى داده و يا توهينى نموده است، سريع عذرخواهى كند و اگر كار غلطى از او صادر شده

[١] ليل (٩٢)، ٢٠ و ١٩. [٢] انسان (٧٦)، ٩. [٣] نساء (٤)، ١١٤. ‌