شايد براى شما پيش آمده باشد كه گاهى درباره مسأله‌اى تجربه‌اى داريد كه آن تجربه را در اختيار ديگران قرار مى‌دهيد؛ اما خودتان در مقام عمل همان تجربه شخصى خود را فراموش مى‌كنيد و يا آن را به كار نمى‌گيريد. ديگران از تجارب شما استفاده مى‌كنند، اما خود شما نه. مانند اين كه ديگران از وسايل ما استفاده مى‌كنند و پيشرفت مى‌نمايند، ولى خود ما از آن محروم مانده، عقب مى‌افتيم. آيا اين حالت، نادانى نيست؟

براى اين كه اين سرمايه را بيهوده از دست ندهيم بايد به سرمايه‌اى كه در اختيار داريم و به تأثير آن در هدايت و پيشرفتمان آگاه شويم و بدانيم براى هدايت شدن و پيدا كردن راه صحيح زندگى همه ما كم و بيش تجاربى داريم كه چراغ راه زندگى ما است. البته از ضميمه كردن تجربه ديگران به تجربه خود نيز نبايد غافل باشيم. در ابتداى همين وصيت‌نامه، امام على(عليه السلام)فرموده‌اند، من از اخبار گذشتگان آن قدر اطلاع دارم كه گويا با همه آنها زندگى كرده‌ام؛ يعنى كسى كه از تجربه‌هاى ديگران اطلاع داشته باشد، گويا به اندازه همه آنها عمر داشته است. اما ما نه تنها از تجربه‌هاى ديگران استفاده نمى‌كنيم، بلكه تجربه‌هاى شخصى خود را نيز غافلانه پشت سر مى‌گذاريم و اين، نهايت نابخردى و حماقت است. عاقل كسى است كه تجربه‌هاى خود را در كنار تجارب ديگران حفظ كند و از آنها بهره‌بردارى نمايد و راه زندگى خود را روشن سازد. همان طور كه گذشت كسى كه از موهبت خدادادى معرفت دينى برخوردار است، افزون بر تجارب ديگران و اندوخته‌هاى شخصى، از علوم دينى و معارف انبيا و اوليا كه از همه تجارب ديگر ارزنده‌تر مى‌باشد نيز بهره‌مند است و بايد قدر بداند و آنها را به كار گيرد.

نكته در خور عنايت اين است كه اين معارف، علوم، مواعظ و نصايح به‌گونه‌اى بيان شده‌اند كه نفعش عام باشد و همه بتوانند از آن استفاده كنند. قرآن و سنت در تمام موارد، براى همگان مفيد است و كارآيى دارد؛ مثلا اگر در اين جا روى اين مسأله تكيه شده است كه از تجارب خود و ديگران استفاده كنيد و براى روشن كردن راه زندگى‌تان از آن بهره ببريد، هر انسان عاقلى مى‌تواند اين كار را بكند و در تمام مراحل زندگى خويش از آن سود جويد؛ چرا كه قاعده اَلْعَقْلُ حِفْظُ التَّجارُب، يكى قاعده‌ى كلى و عام است.

براى كسانى كه ذهنشان با مسايل فلسفى و معرفت‌شناختى عصر حاضر آشناست، ممكن

‌