اين كار مرتب تكرار مى‌شود و ناراحتى و كدورت روزافزون را به دنبال مى‌آورد؛ اما اگر در همان لحظه اول در صدد عذرخواهى از شما و جبران آن عمل نابجا آيند، چون تازه است علاجش آسان‌تر است. پس نگذاريد عذرخواهى شما شب‌مانده بشود. كارهاى زشت و رفتارهاى نابجا و لغزش‌هاى خود را فوراً جبران كنيد.

توجه داريم كه مطلب فوق درباره گناهان و لغزش‌هايى كه در مسير بندگى خدا رخ مى‌دهد، اهميت بيشترى مى‌يابد. البته در عبارت‌هاى ديگر، حضرت على(عليه السلام) به اين موضوع پرداخته، مى‌فرمايند: در توبه نمودن از گناهان خود تعجيل كنيد و توبه را به تأخير نيندازيد! طبق فرموده خود حضرت، اين جملات، كلمات كوتاهى است كه هم اهل دنيا و هم اهل آخرت از آن استفاده مى‌كنند. وقتى مى‌فرمايند: عذرخواهى را به تأخير نيندازيد، هم شامل عذرخواهى پيش بنده خداست كه براى زندگى دنيا مفيد است و هم دربرگيرنده عذرخواهى نزد خداوند سبحان كه براى آمرزش گناهان مؤثر مى‌باشد. اقتضاى هر دو مقام اين است كه زودتر اقدام كنيد. پس اگر لغزشى از شما سرزده است، زودتر جبران كنيد و نگذاريد بماند تا بر كدورت افزوده بشود و يا بار عقاب آخرت شما سنگين گردد.

اعتدال در بهره‌مندى از امكانات روزگار‌

حضرت در ادامه در يك تشبيه بديع و زيبا مى‌فرمايند: ساهِلِ الدَّهْرَ ماذَلَّ لَكَ قُعُودُه؛ تا مركب دنيا رام توست با او بساز! حضرت، در اين عبارت بى‌بديل و جمله آسمانى، دنيا را به مسند شتر تشبيه فرموده‌اند كه انسان وقتى سوار آن مى‌شود، مى‌تواند آن را آرام آرام براند و به مقصد برسد؛ ولى احتمال دارد اين شتر، چموشى كند و ما را از رسيدن به مقصد باز دارد. از اين روى بايد تا چموشى ساز نكرده است از آن بهره بگيريم. البته اگر در مورد مركب‌هاى آهنى و امروزى بخواهيم مثال بزنيم، مى‌گوييم گاهى ممكن است كه ماشين يا هواپيما يا قطارى كه بر آن سوار هستيم و با آن مسير را طى مى‌كنيم، تصادف كند و يا با مشكلاتى روبه‌رو شود كه ادامه مسير با آن غير ممكن گردد. تا اين حالت پيش نيامده است، سريع‌تر حركت كنيد. اين مركب، مركب راهوارى است؛ اما اگر چموشى كند، ديگر نمى‌توان از آن بهره جست؛ پس تا زمانى كه

‌