پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٠٥ - حق شناسى نسبت به حق شناسان

حق‌شناسى

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم

اِعْرِفِ الْحَقَّ لِمَنْ عَرَفَهُ لَكَ، رَفِيعًا كَانَ أَوْ وَضِيعًا، وَاطْرَحْ عَنْكَ وَارِدَاتِ الْهُمُومِ بِعَزَائِمِ الصَّبْرِ وَ حُسْنِ الْيَقِينِ؛

نسبت به آن‌كه حق تو را شناسد، حق‌شناس باش؛ بلندمرتبه باشد يا فروپايه. با دل نهادن بر شكيبايى و اعتقاد عارى از گمان و ترديد اندوه‌هايى را كه به تو روى مى‌آورند از خود دور ساز.

حق‌شناسى نسبت به حق‌شناسان‌

تاكنون در حد عنايت الهى و توفيق حضرت حق جل جلاله، توضيحات مختصرى درباره گزيده‌هايى از اين نامه شريف بيان نموديم. اينك در اين بخش، حضرت(عليه السلام) به موضوع حق‌شناسى و رعايت حقوق ديگران مى‌پردازند و مى‌فرمايند: نسبت به كسانى كه نسبت تو حق‌شناس هستند، حق‌شناس باش؛ چه آن شخص داراى موقعيت اجتماعى برترى باشد و چه در سطح اجتماعى پايين‌تر. در هر صورت جايگاه اجتماعى ديگران نبايد در حق‌شناسى شما تأثير بگذارد. به عبارت ديگر در انجام وظيفه اجتماعى و رعايت حقوق ديگران، ملاكى جز رعايت حق انسان‌هاى ديگر در نظر نداشته باشيد؛ يعنى به ميزان ثروت و دارايى و موقعيت اجتماعى و مقام و منزلت صاحب حق توجه نداشته باشيد؛ چه ذى‌حق فقير باشد چه غنى؛ گم‌نام باشد يا مشهور؛ داراى مقام و منزلت اجتماعى باشد يا بى‌اعتبار و ناشناخته و... بايد حق شخص حق‌شناس را رعايت و ادا كنيد. ملاك و معيار بايد تنها حق باشد. حق هر كسى را مى‌بايد ادا كنيد. البته در اين عبارت گهربار واژه‌اى به كار رفته كه ممكن است موجب