معمولا شيطان با القاى افكار باطل كه در ظاهر حكمت‌آميز است، انسان را فريب مى‌دهد؛ چون علم شيطان نه تنها كمتر از علم ما نيست؛ بلكه اگر علم صدها نفر را روى هم بگذاريم به اندازه علم جناب ابليس نمى‌شود. شيطان شش هزار سال قبل از حضرت آدم در اين دنيا زندگى مى‌كرد و هم‌اينك نيز زنده است و از همه تجربيات خود و ديگران استفاده مى‌كند؛ لذا شيطان از همه ما عالم‌تر است و راه‌هاى مختلف اغواى ديگران را خيلى خوب مى‌داند. گمان مبريد كه ما خيلى زرنگ هستيم و حتماً مى‌توانيم در مقابل شيطان مقاومت كنيم و فريب نخوريم. او از ما بسيار استادتر است و گاهى افراد را به وسيله كلمات به ظاهر حكمت‌آميز فريب مى‌دهد؛ مثلا در قالب سخن حكيمانه‌اى همانند اين كه دورانديشى اقتضا مى‌كند كه انسان عجله نكند، ما را به تسويف گرفتار مى‌سازد و فرصت‌هاى طلايى را از ما سلب مى‌كند. ما نيز فريب خورده و مى‌گوييم: اَلْعَجَلَةُ مِنَ الشَّيْطان؛ عجله كار شيطان است، پس عجله نكن! حالا فرصت هست؛ مثلا چرا در درس خواندن عجله دارى، يك روز ديرتر مجتهد شو! يا مثلا در مورد اعمال عبادى و انجام مستحبات به فريب ما همّت مى‌گمارد و اين‌گونه القا مى‌كند كه تازه اول ماه رجب است و هنوز سى روز تا آخر ماه براى روزه‌گرفتن باقى مانده است. روز ديگرى روزه مى‌گيرى؛ چه عجله‌اى در روزه گرفتن دارى؟ و با القائات ديگرى از اين قبيل، فرصت‌ها را از ما مى‌گيرد. شيطان انسان را با انواع بيان‌ها، زبان‌ها و توجيه‌ها از كار خير بازمى‌دارد؛ همانند اين كه عجله نكن، با صبر و حوصله عمل كن، هنوز جوانى و براى عبادت كردن و درس خواندن فرص باقى مانده است، بگذار با درس خواندن عاقل‌تر، پخته‌تر و كامل‌تر شوى تا عبادتت ثواب بيشترى داشته باشد.

يكى از راه‌هاى نفوذ شيطان براى فريب آدمى همين تعبير است كه: دورانديشى اقتضا مى‌كند تا انسان در كارهايش عجله نكند. اميرالمؤمنين على(عليه السلام) براى خنثى نمودن اين دسيسه مى‌فرمايد: مِنَ الحَزْمِ العَزْم؛ دورانديشى اقتضا مى‌كند كه انسان زود تصميم بگيرد و عمل كند. اگر فرصتى براى عبادت، تحصيل علم، خدمت به مردم و... فراهم آمده است انسان بايد به آنچه آن فرصت اقتضا مى‌كند عمل نمايد. تحصيل علم اگر براى خدا و به قصد قربت باشد عبادت است و از بهترين عبادت‌هاست. و يا اگر فرصت و زمانى قبل ماه رجب و رمضان

‌