پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٦٩ - آفت دوستى
بىرفيق بماند تا نسبت به شخصى اطمينان پيدا كند كه فرد فاسد، متقلب، حقهباز دو رو و بىتقوايى نيست. البته نبايد به حسن ظن تنها هم اكتفا كنيم؛ بلكه بايد معيارهاى انتخاب دوست را رعايت و اعمال نماييم و آنگاه بعد از اين كه كسى را آزموديم و مطمئن شديم كه فردى شايسته است، وى را به عنوان دوست برگزينيم. اما پس از انتخاب، ديگر زمان اعمال حسن ظن و جلوگيرى از سوء ظن و رد كردن حرف ناروا و زشت ديگران، در مورد اوست.
شيطان هيچ وقت دوست ندارد دو نفر مؤمن با هم دوست باشند. قاعده كلى كه از كلام خداوند سبحان به دست مىآيد، چنين مفهومى را تأييد مىكند: إِنَّما يُريدُ الشَّيْطنُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدوَةَ وَ الْبَغْضآء[١]. البته اين آيه اگر چه در مورد شراب و قماربازى است، اما آن دو، خصوصيت ندارند و در واقع دو عامل از جمله اسباب عداوت و دشمنى هستند و لذا اين آيه در مفهوم كلى خود شامل بحث ما نيز مىشود؛ يعنى شيطان همانگونه كه از راه شراب و قمار درصدد است تا شما را با هم دشمن سازد، از راههاى ديگر هم در پى ايجاد عداوت بين شماست. براى او دشمنى بين شما مطلوب است؛ كه از راههاى ديگر هم مىتواند اين كار را بكند. هيچ وقت شيطان از اين كه دو نفر مؤمن نسبت به هم صميميت و محبت داشته باشند، خشنود نمىشود. از همين روست كه به طرق مختلف القاى شبهه مىكند؛ مثلا كسانى را وا مىدارد تا با سخنچينى، بدگويى، عيبجويى و غيبت، انسانها را به يكديگر بدبين نمايند و محبت و دوستى آنها را از بين ببرند تا محبت و صميميتى بين دو انسان پيدا نشود. اين نهايت نور چشم شيطان است. ما بايد، به كورى چشم شيطان، در پى يافتن رفقاى خوب باشيم و با هم روابط صميمى برقرار كنيم و به خاطر خدا به هم محبت نماييم و سعى كنيم از اين محبتها براى پيشرفت معنوى خود استفاده ببريم.
روايات زيادى در ترغيب و مدح محبت ورزيدن به خاطر خداوند وارد شده است كه در اينجا به يكى از آنها اشاره مىكنيم. در روايتى امام باقر(عليه السلام) از قول رسولاللّه(صلى الله عليه وآله) نقل مىفرمايند: اَلمُتَحابُّونَ فِى اللّهِ يَوْمَ القِيامَةِ عَلى اَرْض زِبَرْجَدَة خَضْراء فِى ظِلِّ عَرْشِهِ عَنْ يَمينِهِ وُجُوهُهُمْ اَشَدُّ بَياضاً وَ اَضْوَءُ مِنَ الشَّمْسِ الطّالِعَةِ يُغْبِطُهُمْ بِمَنْزِلَتِهِمْ كُلُّ مَلَك مُقَرَّب وَ كُلُّ نَبىٍّ مُرْسَل
[١] مائده (٥)، ٩١.