همانند جنگ. البته موارد تمسك به آن اصل در جاى خود ذكر گرديده است؛ اما در مورد «امانتدارى» اين اصل جارى نيست تا به مقتضاى اصل «مقابله به مثل» امانتدارى از جايگاه ارزشى خود عدول كند و خيانت در امانت جايز گردد. اگر شما كسى را امين شمرديد و امانتى را به او سپرديد، ولى او خيانت كرد اين خيانت وى باعث نمى‌شود تا اگر بعد از مدتى او هم امانتى به شما سپرد و شما هم امانت او را پذيرفتيد، در آن خيانت كنيد. هرگز به مقتضاى اصل «مقابله به مثل» حرمتِ خيانتِ در امانت از بين نمى‌رود تا با خود بگوييد: چون او خيانت كرد، من هم حق خيانت كردن پيدا مى‌كنم؛ بلكه هيچ‌گاه حق نداريد خيانت كنيد. اگر رازى را به كسى گفتيد و او آن را افشا كرد و بعد از مدتى مجدداً او رازى را به شما سپرد، شما حق نداريد به اين بهانه كه چون او راز مرا افشا كرده است، سرّ او را فاش كنيد و «مقابله به مثل» نماييد. هرگز «مقابله به مثل» در اين‌جا جايز نيست. «امانتدارى» و «حرمت خيانت در امانت» عام‌ترين ارزش اخلاقى است كه هيچ استثنا ندارد. برخى ارزش‌هاى اخلاقى همانند «صدق در گفتار» استثنا دارد و در برخى موارد مى‌توان با وجود دليل، دروغ گفت؛ اما امانتدارى استثنا ندارد.

وفاى به عهد‌

يكى ديگر از اصول ارزشى و اخلاقى عام، «وفاى به عهد» است كه از عام‌ترين ارزش‌هاست. از اين روى اگر با كسى قرار گذاشتيد، پيمان بستيد و چيزى را تعهد كرديد، بايد نسبت به تعهد خود وفادار باشيد. خداوند سبحان در قرآن كريم مى‌فرمايد: اگر با مشركان قرارداد و پيمان بستيد، بايد وفادار باشيد. البته اصل وفاى به عهد يك استثنا دارد و آن، جايى است كه طرفِ قرارداد، پيمان خود را با شما نقض كند كه در اين صورت شما هم مى‌توانيد نقض پيمان كنيد. البته اين را ديگر نقض پيمان نمى‌توان گفت؛ چون «قرارداد» يك پديده طرفينى است و اگر يكى از طرفينِ قرارداد، پيمان خود را نقض نمايد، ديگر تعهدى باقى نمى‌ماند تا به رعايت آن ملزم باشيم. اما در مورد امانتدارى حتى چنين موردى هم وجود ندارد كه اگر فرد امين شما سرّتان را فاش كرد، شما هم حق داشته باشيد سرّ او را فاش كنيد و يا اگر او در امانت شما خيانت كرد، شما هم حق داشته باشيد در امانتش خيانت كنيد. بنابراين اگر بگوييم در نظام

‌