پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢١٢ - آفت دوستى
چه بسا اين پشتوانه اجتماعى و آن حسن نگرش و اعتقاد مردم باعث شود كه شما سعى كنيد كه آن را به يك حسن ظن واقعى و محقّق تبديل كنيد؛ يعنى اگر واقعاً آن جهات حسن و كمال و آن اوصاف زيبا و نيك در شما نيست، تلاش كنيد تا خود را به آن اوصاف نيك بياراييد. حال كه مردم به حسن ظن خود مىپندارند شما اهل نماز شب و پارسايى و... هستيد، پس واقعاً چنين باشيد. اگر آنها با نيكى پندار خود، شما را شخصى پاكسرشت و صادق و خوشخلق مىشمارند پس هيچ گاه دروغ نگوييد و مراقب گفتار خود باشيد كه هرگز سخن ناخوشايند و تلخ بر زبانتان جارى نشود. در يك كلام سرمايه بىحساب خوشبينى مردم را از دست ندهيد. بهخصوص براى كسانى كه از موقعيت اجتماعى و مسؤوليت خاصى برخوردار هستند اين سرمايه، بسيار مهم و حياتى است؛ لذا بايد سعى كنند اين حسن ظن مردمى را حفظ نمايند و به همان شكلى كه مردم حسن ظن دارند و مورد رضايت خداست، رفتار كنند.
البته بىترديد براى شخص مؤمن و موحد و برخوردار از ايمان كامل ـ كه امام حسن(عليه السلام)مصداق بارز آن هستند ـ چنين سفارشهايى اصولا جاى ندارد، و معنا ندارد كه به چنين فردى بگوييم حال كه مردم به تو حسن ظن دارند، پس تو هم مطابق حسن ظن مردم رفتار كن؛ چه او خود را به خاطر خدا از آلودگىها پاك كرده است و به تعبير ديگر، پيشاپيش، حسن ظن مردم را محقق ساخته است. همچنان كه قبلا نيز گفتهايم ذكر چنين سفارشهايى در اين وصيتنامه بدان سبب است كه مخاطب آن در واقع عموم مردم هستند و مردم عادى معمولا لغزشها و خطاهايى دارند كه بر ديگران مستور مىباشد و از همين روى مردم نسبت به آنها حسن ظن دارند و هريك به ديگرى به ديدهاى نيك مىنگرد.
آفت دوستى
يكى از نكات دقيق و ظرايف عالم رفاقت، رعايت حقوق دوستى در تمام دورهها و همه فراز و نشيبهاى زندگى است. انسان وقتى با كسى رفيق مىشود و باب صميميت مىگشايد گاه اين رفاقت و صميميت، وى را از اداى حقوق دوست غافل مىكند و باعث آن مىشود كه حقوق رفيقش را درست ادا نكند. از جمله حقوق دوست مؤمن آن است كه در محضر ديگران به او