پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٥٣ - مفهوم سوء ظن
آفت ارتباطهاى اجتماعى
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
لا يَغْلِبَنَّ عَلَيْكَ سُوءُ الظَّنِّ فَاِنَّهُ لا يَدَعُ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ صَديق صَلْحاً[١]؛
سوء ظن و بدگمانى بر تو چيره نگردد كه ميان تو و هيچ رفيقى جاى صلح و صفا باقى نمىگذارد.
حضرت على(عليه السلام) در بخش سوم وصيتنامه خود نكات زيادى را در قالب جملات كوتاه و كلمات قصار بيان مىفرمايند. اين جملات كوتاه معانى بلندى را در خود دارد كه تا عالم، عالم و آدم، آدم است بر تارك معرفت بشرى مىدرخشد و راه درست آيين زندگى را به روى بشر مىگشايد. حال بر ماست كه در عمل و انديشه به آن پاىبند باشيم و در پاسدارى فكرى و عملى از اين توصيههاى الهى سخت بكوشيم.
در اين فراز از سخن، حضرت امير(عليه السلام) ما را با يكى از آفات معاشرت، به نام سوءظن، آشنا و از پيامدهاى سوء و ناخوشايند آن بر حذر مىدارند. شايد بتوان گفت كه سوءظن بزرگترين آفت دوستى، همسايگى، رفاقت، برادرى، همكارى و هر شكل از اشكال معاشرت است. اگر سوءظن در جامعه رخنه كند آن را از پاىبست ويران مىكند و ريشههاى آن را مىسوزاند. بىترديد آفت زدايى از پيكره جامعه از لازمترين كارهاست كه يكايك اعضاى اجتماع بايد مسؤوليت خود را در قبال آن انجام دهند تا هم خود و هم جامعه را مصونيت بخشند.
مفهوم سوء ظن
حضرت در اين قسمت از وصيت گهربار خود مىفرمايند: لا يَغْلِبَنَّ عَلَيْكَ سُوءُ الظَّن؛ مبادا سوء ظن بر تو غالب شود.
[١] در برخى نسخهها به جاى صُلْحاً واژه صَفْحاً ثبت شده است.