پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٣٢ - مسافر بى تقوا در دنيا هم به مقصد نمى رسد
فردا شرايط بهترى فراهم مىشود كه نتيجه بيشترى خواهد داد و صرف نيرو در امروز مانع از انجام كار در فردا مىشود، بايد كار را به تأخير انداخت و فردا آن را دنبال نمود. فرض كنيد سرمايهاى داريد كه اگر امروز آن را در يك معامله خاص به كار بگيريد سودش ده درصد است؛ اما اگر ذخيره كنيد، مىتوانيد فردا معامله ديگرى انجام دهيد كه تا بيست درصد سود خواهد داشت. در اين صورت، بايد امروز اين معامله را رها سازيد تا فردا سود بيشترى از آن معامله ببريد. پس اگر شرايط بهگونهاى است كه هزينه نمودن نيرو، سرمايه و وقت در امروز باعث مىشود كه براى تجارت فردا سرمايه و نيرويى باقى نماند و از طرفى يقين داريم كه فردا معاملهاى ميسر خواهد بود كه سود بيشترى خواهد داشت، در اين جا كار معقول آن است كه معامله را به تأخير اندازيم و در فردا با سود بيشترى آن را انجام دهيم. انسان عاقل در اين جا با خود مىگويد: چرا اين سرمايه را صرف كارى بكنم كه ده درصد سود دارد؟ آن را ذخيره مىكنم و فردا به كارى مىزنم كه بيست درصد سود عايدم مىسازد. وقتى از بين دو زمان فقط يكى را مىتوان انتخاب نمود، كار پرسودتر را بر مىگزينيم؛ اما اگر انجام آن عمل در هر دو زمان ممكن باشد، كار را بايد در هر دو زمان انجام داد؛ مثلاً امروز اين معامله را انجام مىدهد و ده درصد سود مىبرد و فردا هم اين جنس و سرمايه را در معامله ديگرى به كار مىگيرد و سود ديگرى كسب مىكند. در اين صورت، به دو سود دست يافته و كار پسنديدهاى انجام داده است. مثلا فرض كنيد روز دوازدهم رجب است و انسان با خود مىگويد امروز روزه نمىگيرم تا فردا كه از «ايام البيض» است و ثواب بيشترى دارد روزه بگيرم. در اين جا بايد ببيند امكان روزه گرفتن در هر دو روز هست يا نه. اگر مىتواند هم امروز و هم فردا را روزه بگيرد، بىترديد بهتر است در هر دو روز، روزه بگيرد. عاقلانه نيست كه كار كوچكتر را به بهانه كم بودن ثوابش رها سازيم و انجام ندهيم و به اميد انجام عملى با ثواب بيشتر بىكار بنشينيم؛ اما اگر بين اين كار و آن عمل فقط يكى ممكن است و از طرفى مطمئن است كه اگر اين كار را نكند، مىتواند كار مهمتر، پرثوابتر و سودمندتر را انجام دهد اشكالى ندارد كه نيرويش را براى كار مهمتر ذخيره كند. اين بيان در تمام فعاليتهاى مادّى و معنوى و اعمال دنيوى و اخروى صدق مىكند. پس بايد در برخى موارد به سود اندك اكتفا كرد كه: رُبَّ يَسِير أَنْمى مِنْ كَثِير؛ چه بسا نفع اندك كه پرسودتر است از نفع فراوانى كه توقع رسيدن به آن وجود دارد.