نمى‌دهند و شناخت صحيحى هم ندارند و اولويت‌ها را رعايت نمى‌كنند. چنين افرادى بى‌ترديد همانند كسانى هستند كه با مال التجاره خيال به تجارت مى‌پردازند. خيال خام در هاون ذهن مى‌كوبند تا به ثمر نشيند!

شايد از زبان سعدى داستان آن تاجر را شنيده باشيد كه در بازار خيال خود تجارت پررونقى داشت و مدام در ذهن خود خريد و فروش مى‌كرد و مى‌گفت: از اين كالا اين قدر سود مى‌برم و از آن جنس آن قدر بهره و از آن يكى ... و بعد چند نوكر و برده مى‌خرم و اگر يكى از آنها تخلف كند، اين چوب را بلند مى‌كنم و بر مغرش مى‌كوبم تا صدا از دهانش بر نيايد؛ كه ناگهان صداى شكستن كوزه روغن بلند شد و فهميد آن تجارت‌ها همه خيال بوده است و تنها واقعيت خريد و فروش او شكستن كوزه روغنش مى‌باشد. كسانى كه آرزوهاى بلند در سر مى‌پرورانند، ولى راه صحيح تحصيل آنها را نمى‌شناسند و يا تلاش نمى‌كنند و يا برنامه‌اى درست و صحيح براى تحصيل آنها ندارند، در واقع تجّارى هستند كه با سرمايه خيال، تجارت مى‌كنند.

اميرالمؤمنين على(عليه السلام) اين‌گونه افراد را چه زيبا معرفى مى‌كند. حضرت مى‌فرمايند اينها آدم‌هاى احمق و بى عقلى هستند كه مى‌خواهند با سرمايه خيال و آرزو، تجارت كنند. آرزو و خيال، سرمايه و مال التجاره احمقان است. مخاطب اين كلام حضرت على(عليه السلام) كسى است كه مى‌خواهد به آرزوهاى طولانى نسنجيده، غير معقول و ارزيابى نشده خود اعتماد كند. در اين‌جا اصل آرزو داشتن مطرح نيست و مقصود رواياتى كه آرزو را يكى از بزرگ‌ترين خطرها معرفى مى‌كنند، آرزوهاى دور و دراز دنياست. منظور اين روايات آن است كه مبادا انسان براى دنيايش، هوس‌هاى زياد در سر داشته باشد و همه تلاش خود را صرف اين هوس‌هاى دنيايى نمايد. اين‌گونه آرزوهاى طولانى خطرى است كه باعث فراموش شدن آخرت مى‌گردد. آرزوى مذموم، آرزوى طولانى براى دنياست كه به طور مطلق مذموم است و اميرالمؤمنين على(عليه السلام) آن را يكى از بزرگ‌ترين خطرها مى‌دانند.

آنچه در اين وصيت الهى مورد نظر حضرت(عليه السلام) است همانا آرزوهاى غير معقولى مى‌باشد كه ارزش‌يابى صحيح و برنامه‌ريزى درست و تلاشى در خور براى آنها انجام نمى‌گيرد.

‌