پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٩٠ - مقدمه
فكر و همت فرد را مصروف خود مىگرداند، از نظر اخلاق اسلامى نه تنها ممدوح نيست، بلكه مذموم مىباشد. كسانى كه به دنبال اين آرزوهاى دور و دراز دنيوى مىروند خواه و ناخواه از وظايف اسلامى و تحصيل كمالات اخلاقى باز مىمانند؛ چرا كه بايد سالها زحمت بكشند تا به آن برسند. كارگر سادهاى را فرض كنيد كه الآن هيچ سرمايهاى ندارد و آرزو دارد به ثروتى كلان برسد. وى بايد با دست خالى و در كنار رعايت احكام اخلاقى و شرعى براى رسيدن به چنين هدفى شبانه روز تلاش نمايد، خواب و بيدارىاش را صرف اين آرزو كند و راحت و آسايش خود را بر سر اين آرزو بگذارد تا تدريجاً موفق شود. بىترديد در اين صورت ديگر نيرويى براى او باقى نمىماند تا بخواهد صرف تحصيل علم، تقوا، عبادت، خدمت به اجتماع و كمك به زيردستان و... نمايد. دنبال چنين آرزويى رفتن عملا انسان را از بسيارى وظايف واجب باز مىدارد، هرچند خودش توجه نداشته باشد. به همين سبب، داشتن چنين آرزوهاى دنيوى بلندپروازانهاى مذموم است. اما اگر همين پول و مقام را براى اهداف اخروى بخواهد؛ مثلا بخواهد به قصد خدمت به مردم و اصلاح جامعه و تبليغ اسلام به يك مقام بلند دنيوى همانند رياست جمهورى، نخست وزيرى و... برسد، در اين صورت هر مقدار كه نيرو صرف كند ارزش دارد. به سخن ديگر به همان ميزان كه هدف او ارزنده و نيتش از شايبههاى بوالهوسانه و دنياپرستانه دور است، ارزش دارد كه براى آن تلاش كند. اگر براى انجام وظيفه مىخواهد به چنين مقامى برسد نه تنها عيبى ندارد، بلكه بسيار ممدوح و پسنديده مىباشد.
اما بايد توجه داشت كه طلب دنيايى كه در مسير آخرت باشد چند شرط دارد: شرط اول آن است كه امكان حصول آن آرزو را بررسى كند و ببيند آيا آنچه آرزوى آن را دارد و مىخواهد به آن برسد با شرايط موجود و امكانات فعلى قابل دستيابى هست يا نه؟ چه قدر احتمال دارد كه به اين هدف و آرزو برسد؟ بايد احتمال رسيدن به آن بسيار قوى باشد. پس اولا بايد حساب كنيم و ببينيم احتمال حصول آن چه اندازه است. شرط ديگر آن است كه حساب كنيم چه اندازه اين آرزو ارزش دارد؛ يعنى اگر به اين آرزو و هدف رسيد چه اندازه مىتواند از اين هدف به نفع آخرت و به نفع خدمت به اسلام و جامعه اسلامى استفاده كند؟ با شناختى كه از خود و از شرايط اجتماعى دارد چه اندازه خواهد توانست از اين آرزو براى