بدى كه در دنيا با آن مواجه مى‌شويم همين حالات سلامت و مرض يا حيات و موت را دارد. كارهايى كه انجام مى‌دهيم در واقع غذاهايى است كه ما به روح خود عرضه مى‌كنيم. همان‌گونه كه غذاى بد مثل غذاهاى مسموم بدن ما را مريض مى‌كند، كار حرام و گناه هم غذايى است كه روح ما را مريض مى‌سازد. اين اعمال و رفتار ما است كه روح را متأثر مى‌گرداند؛ هم چنان كه خوردن غذا در بدن اثر مى‌گذارد، انجام اعمال و رفتار نيز در روح اثر مى‌گذارد. طبق اين تفسير، معناى كلام حضرت(عليه السلام) اين است كه كه كار حرام، غذاى بد روح انسان است. اين تبيين از تبيين نخست، فراگيرتر است و شمول بيشترى دارد.

بدترين ظلم‌

يكى ديگر از سفارش‌هاى حضرت على(عليه السلام) پرهيز از ظلم نمودن به افراد ضعيف است: الظُّلْمُ الضَّعيفِ اَفْحَشُ الظُّلم؛ بدترين و زشت‌ترين ظلم‌ها، ظلم‌كردن به افراد ضعيف است. واضح است كه هر ظملى بد و زشت است. ظلم؛ يعنى «تجاوز از حد» و «رعايت نكردن حق ديگران». وقتى انسان حق ديگران را رعايت نكند، ظلم كرده است و اين عمل، خواه آن فرد ضعيف باشد و خواه قوى، بد و زشت است، ولى اگر حق افراد ضعيف را رعايت نكند خيلى زشت‌تر است. وضعيت فرد ضعيف به‌گونه‌اى است كه بايد عواطف ما را بر انگيزاند و ما را به حمايت او وادارد؛ يعنى اقتضاى وضعيت وى ترحم و لطف است. حال اگر به جاى اين كه از وى حمايت كنيم و او را مورد مرحمت خود قرار دهيم، به عكس عمل نموده و بر سرش بزنيم، اين عمل يك ظلم مضاعف شمرده مى‌شود؛ چون برخلاف انتظار وجدان و عرف عمل كرده‌ايم. نه تنها كمك نكرده‌ايم، بلكه حقش را تضييع نموده‌ايم؛ از اين رو زشت‌تر است. در واقع چون اين عمل، ظلم مضاعف است، زشت‌تر شمرده شده است.

علت ديگر براى زشت‌تر بودن چنين عملى اين است كه قوى مى‌تواند از حقش دفاع كند، اما فرد ضعيف نمى‌تواند از حق خود دفاع كند. اعمال انسان ظالمانه، در حق فرد ضعيف راحت‌تر و كامل‌تر انجام پذيرد؛ از اين روى ظلم در حق ضعيف يك عمل ظالمانه‌تر و بى‌رحمانه‌تر شمرده مى‌شود و به اين جهت حق‌كشى در مورد وى و ناديده گرفتن حق او بسيار زشت‌تر است.

‌