مى‌كند. پس در خطابه، بيان كليت ندارد و مقدمات آن يك سرى مقدمات ظنّى است و سخن بر ظنّيات تكيه دارد و هدف، آن است كه مخاطب را وادار به انجام كار و رسيدن به هدف سازد. هدف امام على(عليه السلام) نيز در اين‌جا آن است كه شنونده از جريان حوادث گذشته به ناپايدارى حوادث آينده پى ببرد و بداند اين عالم پايدار نيست و اگر در گذشته حوادث مقرون به رنج و مشقت بوده‌اند، در آينده نيز چنين خواهد بود. همه ما به تجربه ديده‌ايم كه هميشه موفقيت با سختى همراه است و خوشى‌ها با ناگوارى‌ها قرين؛ لذا بايد بدانيم كه آينده هم، چنين است و نبايد انتظار داشت كه همه امور هميشه بروفق مراد باشد يا آنچه به دست مى‌آيد هميشه باقى بماند و هيچ وقت فانى نشود. هدف حضرت اين است كه مخاطب را به عبرت گرفتن از حوادث دنيا دعوت مى‌كند تا دل به دنيا نبندد؛ لذا مى‌گويند: به گذشته نگاه كن. درست است كه گذشته و آينده هميشه مثل هم نيستند و اين كلام كليت ندارد؛ ولى منظور حضرت تنها در همان مواردى خلاصه مى‌شود كه گذشته و آينده با هم شباهت دارند.

پس حاصل جواب اول چنين است كه اين بيان حضرت(عليه السلام) يك بيان خطابى است و در مقام موعظه ايراد گرديده است و طبق قاعده، بيان‌هاى خطابى، مدلولى بيش از ظن را افاده نمى‌كنند. يعنى بيان‌هاى خطابى تنها مفيد يك محتواى ظنّى هستند كه در بيشتر موارد، صادق و قابل تطبيق است و در برخى موارد استثنا مى‌پذيرد و صدق نمى‌كند؛ يعنى يك بيان يقينى نيست كه استثنابردار نباشد.

٢. جواب ديگرى كه مى‌توان ارائه نمود اين است كه وقتى حضرت على(عليه السلام)مى‌فرمايند «اِنَّمَا الاُمُورُ اَشْبَاهٌ»، منظور اين است كه تا اندازه‌اى شباهت بين حوادث وجود دارد. به بيان ديگر، حوادث يك جهت شباهتى با هم دارند و هرگز مقصود آن نيست كه هر چه در گذشته واقع شده است به صورت تمام و كمال در آينده نيز رخ مى‌دهد. همه مى‌دانند افرادى كه هزار سال پيش مى‌زيسته‌اند هرگز دوباره به اين عالم باز نمى‌گردند تا بگوييم حوادث گذشته مثل آينده است و با همان خصوصيات تكرار مى‌شود. منظور آن است كه بفهميم جريان‌هاى تاريخى جهت شباهتى با هم دارند كه اگر آن شباهت را كشف كنيم مى‌توانيم بگوييم گذشته از اين جهت مانند آينده است.

‌