يَالَيْتَنِى قَدَّمْتُ لِحَيَاتِ الاَْخِرَة؛ بلكه مى‌گويد يَالَيْتَنِى قَدَّمْتُ لِحَيَاتِى؛ اى كاش براى زندگى خود كارى كرده بودم؛ يعنى زندگى دنيا حيات نبوده است. زندگى حقيقى در عالم آخرت است و بس؛ لذا در آيه شريفه وَ إِنَّ الدَّارَ الاَْخِرَةَ لَهِىَ اْلحَيَوَان؛[١] با تأكيد و حصرِ فراوان؛ مانند «إِنّ» كه از حروف تأكيد است، لام تأكيد، ضمير فصل «هى» و «الف و لام» در لفظ «الحيوان»، آن هم بعد از ضمير فصل «هى» مى‌فرمايد: إِنَّ الدَّارَ الاَْخِرَةِ لَهِىَ الْحَيَوَان؛ حيات فقط آن جاست و بس.

بر اين اساس ما بى‌جهت زندگى دنيا را حيات مى‌ناميم. اين جا زندگى نيست؛ «دار الغرور» است؛ اين گول‌زنك است. زندگى حقيقى آن جاست. تفاوت عقيده و ديدگاه ما با نظر خداوند متعال و پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و ائمه هدى(عليهم السلام) در همين جاست. آنها مى‌گويند زندگى حقيقى آن جاست؛ ولى ما مى‌گوييم نخير؛ زندگى اين جاست. ما اين‌گونه مى‌انديشيم كه آن جا مرگ و نيستى است؛ اما سخن خداوند سبحان و پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و ائمه هدى(عليهم السلام) اين است كه اصل آنجاست. اين زندگى يك دوره بسيار كوتاه، مثل يك چشم بر هم زدن است؛ تا بلكه در اين مدت رشد و ترقى كنيم؛ در حالى كه آن زندگى، اصيل و بى‌نهايت است و زندگى اين دنيا، اگر بتوان آن را زندگى ناميد، فرعى و مقدمه ورود به زندگى اصيل اخروى است.

اگر ما اين واقعيت را درك كنيم و به آن ايمان بياوريم، رفتارمان بسيار تغيير مى‌كند؛ زيرا وقتى تصور ما نسبت به هستى، عالم و انسان و جامعه و... تغيير كند، خواسته‌هايمان نيز تغيير مى‌كند و آرزوهايمان از بنيان دگرگون مى‌شود و بر همين اساس نوع رفتار و اعمالمان نيز متحول مى‌شود. حتى كميت و كيفيت آنها نيز تغيير مى‌يابد. اما تا زمانى كه بينش ما درباره هستى و عالم و انسان مطابق آنچه خداوند سبحان و ائمه اطهار(عليهم السلام)فرموده‌اند نباشد بى‌ترديد به شكل ديگرى رفتار مى‌كنيم و تمام آرزوها، اميال، خواسته‌ها و اعمال و كردار ما با آن انديشه‌اى كه درباره هستى، عالم و انسان داريم هماهنگ و مطابق مى‌شود. به سبب تأثير اين نوع بينش است كه با تأكيد فراوان توصيه مى‌شود كه جايگاه و رابطه زندگى دنيا و آخرت را فراموش نكنيد؛ حقيقت دنيا و آخرت را بفهميد و براى هر يك به ميزان ارزش آن تلاش كنيد. با اين همه، وضع اكثر مردم همين‌گونه است كه ما هستيم. اكثر ما بعد از اين‌كه با استدلال به

[١] عنكبوت (٢٩)، ٦٤. ‌