به هر حال توجه به حكمت و تدبير خداوندِ عليمِ قدير، تحمل هر مشكلى را آسان مى‌كند و نگرانى را از خاطر مى‌زدايد. همين‌طور از جانب ديگر اگر نعمتى به شما روى آورد دچار غرور و سرمستى و غفلت نمى‌شويد؛ چراكه هم خيرات دنيا وسيله آزمايش است و هم شرور و بدى‌هاى آن: و نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِ وَ الْخَيْرِ فِتْنَة.[١] حال كه در دايره حكمت الهى، هم سختى‌ها وسيله آزمايش است و هم شادى‌ها و نعمت‌ها، پس نبايد با نيل به نعمتى خودمان را گم كنيم و اگر روزى، ثروت كلانى به ما روى آورد نبايد دچار غرور شويم و خدا را فراموش كنيم و اگر به گرفتارى و بلا نيز مبتلا شديم، نبايد افسوس بخوريم: لِكَيْلاَْ تَأْسَوْا عَلَى مَافَاتَكُمْ وَلاَ تَفْرَحُوا بِمَا ءاتَاكُم.[٢] پس نعمت‌هايى كه خداوند كريم به شما عطا مى‌كند ثروت ندانيد و خيلى شاد و مغرور نشويد و خودتان را گم نكنيد. بود و نبود آنها نبايد براى شما زياد فرق كند. بايد در سير معنوى خود به آن مقامى برسيد كه بود و نبود نعمت‌هاى دنيا در شما چندان اثر نگذارد و به نعمت و نقمت به صورت وسيله آزمايش نگاه كنيد. پس توجه به اين‌كه نعمت‌ها از طرف خداست و روزى از طرف او مقدر شده است باعث مى‌شود كه انسان با دريافت روزى بى‌حساب، خودش را گم نكند و مغرور نشود و همين طور ابتلاى به مصايب و بلايا او را به وادى كفر نكشاند و توجه داشته باشد كه اين هم وسيله آزمايشى بيش نيست.

يكى از فوايد چنين طرز فكرى اين است كه آدمى در تحصيل متاع دنيا زياده‌روى نمى‌كند: اَلاِْجْمَالُ فِى الطَّلَب. البته ثمره اخلاقى چنين اعتقادى اين است كه انسان در طلب روزى، نيكو و سنجيده رفتار مى‌كند و براى اندكْ متاع دنيا به هر درى نمى‌زند و اگر چيزى از كسى طلب داشته باشد، سخت برخورد نمى‌كند؛ بلكه با مسامحه و اغماض و چشم‌پوشى رفتار مى‌نمايد و در كسب مال دنيا سخت نمى‌گيرد و زياده‌روى نمى‌كند. ثمره ديگر چنين انديشه‌اى اين است كه از اصلاح رفتار و كسب فضايل اخلاقى و انجام تكاليف شرعى باز نمى‌ماند و تمامِ وقت و نيرو و همّت خود را مصروف تحصيل مال و امور مادّى نمى‌كند؛ چراكه وقتى آدمى توجه داشته باشد كه روزى، تنها با زحمت فراهم نمى‌شود و بعضى از روزى‌ها خودشان به سراغ او

[١] انبيا (٢١)، ٣٥. [٢] حديد (٥٧)، ٢٣. ‌