پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢١٩ - آداب رفاقت

 

آداب رفاقت (٣)

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم

وَلاَ تَرْغَبَنَّ فِى مَنْ زَهِدَ فِيكَ، وَلاَيَكُونَنَّ أَخُوكَ أَقْوَى عَلَى قَطِيعَتِكَ مِنْكَ عَلَى صِلَتِهِ وَلاَيَكُونَنَّ[١] عَلَى الاِْسَاءَةِ أَقْوَى مِنْكَ عَلَى الاِْحْسَانِ، وَلاَ عَلَى الْبُخْلِ أَقْوَى مِنْكَ عَلَى الْبَذْلِ، وَلاَعَلَى التَّقْصِيرِ أَقْوَى مِنْكَ عَلَى الْفَضْلِ، وَلاَيَكْبُرَنَّ عَلَيْكَ ظُلْمُ مَنْ ظَلَمَكَ فَإِنَّهُ يَسْعَى فِى مَضرَّتِهِ وَنَفعِكَ، ولَيْسَ جَزَاءُ مَنْ سَرَّكَ أَنْ تَسُوءُهُ؛

به آن كه تو را نخواهد، دل مبند و مبادا برادرت در گسستن پيوند دوستى و بدى‌نمودن و بخلورزيدن و كوتاهى‌كردن و تقصير، از تو كه درصدد پيوستن و نيكى‌نمودن و بذل و بخشش و احسان و فضيلت هستى، قوى‌تر باشد، ستم شخص ظالم در ديده‌ات بزرگ ننمايد؛ چه او ـ با اين ستم ـ به زيان خود و سود تو تلاش مى‌كند و پاداش آن كه تو را شاد مى‌سازد، آن نيست كه با وى بدى كنى.

 

يكى از بزرگ‌ترين وظايف اخلاقى انسان مسلمان، به‌خصوص شيعيان و پيروان مكتب امام صادق(عليه السلام) كه در روايات مورد تأكيد فراوان واقع شده است، رعايت حقوق دوستان و «اِخوان» مى‌باشد. اخوان در تعبيرات عربى و اسلامى به اشخاص خاصى اطلاق نمى‌شود؛ بلكه يك تعبير عام است و تقريباً شبيه واژه «برادر» مى‌باشد. اين واژه بعد از انقلاب در فرهنگ اجتماعى ما رايج شده است و مؤمنان يكديگر را برادر خطاب مى‌كنند. منظور از حقوق اخوان، حقوق دوستان و اشخاصى است كه با ما معاشرت دارند. در اسلام و به‌خصوص

---

[١] در برخى نسخه‌ها در اين قسمت به جاى «لايكوننّ»، «لاتكوننّ» آمده است. اگر «لاتكوننّ» باشد ترجمه عبارت اين چنين است: مبادا گرايش تو بر بدى قوى‌تر از گرايشت به نيكى باشد و مبادا گرايش تو بر بخل قوى‌تر از گرايشت به بخشش باشد و مبادا گرايش تو بر كوتاهى‌نمودن قوى‌تر از گرايشت بر خدمتِ هرچه بيشتر باشد. ‌