پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٠٦ - نقش روابط اجتماعى در تكامل
حق ديگران و گاه غصب اموال مردم. وقتى آدمى در اجتماع موقعيتى كسب مىكند، مردم به او اعتماد مىكنند و در برخى امور خود به وى مراجعه مىنمايند و مال و عِرض خود را به وى مىسپارند. حال اگر چنين فردى خيانت كند خيلى بدتر از خيانت آن فردى است كه هنوز موقعيتى پيدا نكرده است و مردم او را امين نشمرده و به او اعتماد نكردهاند.
همچنان كه در ابتداى بحث اشاره شد، مىبينيم كه اين سخنان حضرت(عليه السلام)، نصايحى كلى و عام است كه براى هر كسى در زندگى مفيد و راهگشاست، البته با اين تفاوت كه اگر شخص مؤمن با قصد قرب الهى فرمايشات امام معصوم را به كار بندد افزون بر تأثير دنيوى ثواب اخروى نيز خواهد داشت و افزون بر پيشرفت و ترقى در زندگى دنيايى، سعادت اخروى و معنوى را نيز به دنبال دارد. اما كسى كه به خدا و روز قيامت ايمان ندارد و به اين نصايح صرفاً به عنوان دستورالعملى براى زندگى عمل مىكند، تنها مصالح زندگى اجتماعى و دنيايى وى تأمين خواهد شد.
مرز رفاقت و ميزان صميميت
يكى از انگيزهها و علل بيان اين نصايح و مواعظ، آن است كه ما را از خواب غفلت بيدار كند؛ چراكه گاه اين امور مورد غفلت قرار مىگيرند وگرنه بيشتر افراد با اين مطالب آشنا هستند. غالب اين نصايح و حكمتها بهگونهاى است كه اگر موضوع و محمول آن به درستى تصور شود، هركسى پى مىبرد كه مطلب همانگونه است كه اميرالمؤمنين(عليه السلام)فرموده است لذا ديگر نيازمند دليل تعبدى و بيان نقلى نيست. آدمى به خوبى مىفهمد كه اگر كسى شيئى را به امانت به او سپرد، نبايد در آن خيانت كند. خيانت در امانت كارى است زشت و اين واقعيت را همه مىفهمند. بنابر چنين نصايحى از آن روى است كه بسيارى از اوقات مورد غفلت قرار مىگيرند، يا به افراط و تفريط در آنها مبتلا مىشويم؛ مثلا حضرت سفارش مىفرمايند كه وجود دوست براى انسان يك ضرورت است و آدمى مىبايد در زندگى براى خود دوستانى برگزيند و از آنها در امور دينى و دنياييش استفاده كند و بايد با آنها صميمى باشد. در اين زمينه برخى انسانها دچار افراط مىشوند و بعضى ديگر به راه تفريط مىروند و در دوستىها و