پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٩٨ - الف) پرهيز از خشم
به يقين خوشرفتارى با ديگران به عنوان يك قاعده اخلاقى، تنها در برابر افراد خوش اخلاق و نيكمنش سفارش نشده است بلكه اهميت، ارزش و چه بسا جايگاه اين سفارش، بيان شيوه رفتار با افراد بدخلق و پرخاشگر و ناسازگار است. اين سخن شبيه فرمايش قبل مولاست كه فرمود: حتى اگر دوستت خاك بر دهان تو پاشيد، مجازاتش مكن. اينگونه رفتارها به طور طبيعى موجب عصبانيت و پرخاشگرى مىشود. گاهى با تعبير سبكى كه دوستى در حق شما مىكند، عصبانى شده، به اصطلاح اوقات شما تلخ مىشود، يا اگر آنگونه كه توقع داريد شما را احترام نكند، اوقات شما تلخ مىشود؛ چه رسد به اين كه بر دهان شما خاك بپاشد!! طبيعى است كه خويشتندارى و كنترل عملكرد در مقابل اين نوع برخوردها بسيار مشكل است؛ چه رسد به اين كه انسان، به جاى انتقام و رفتار غضبآلود، آرام بگيرد و محبت و احسان ارزانى دوستش نمايد.
فروخوردن خشم، كارى بس مشكل؛ اما بسيار سازنده است. اگر انسان مىخواهد از آفات زندگى اجتماعى و خطرها و ضررهايى كه از ناحيه ديگران متوجه او مىشود مصون بماند بايد با تمرين و ممارست بسيار خشم خود را فرو خورد و آرام بگيرد و در برابر رفتار ناهنجار ديگران مقابله به مثل نكند: تَسْلِمْ مِنَ الدُّنيَا بِحُسْنِ الْخُلْقِ وَتَجَرُّعِ الْغَيْظِ فَاِنِّى لَمْ اَرَجُرْعَةً اَحْلَى مِنْهَا عَاقِبَةً وَلاَ اَلَذَّمِنهَا مَغَبَّة؛ اميرالمؤمنين(عليه السلام) مىفرمايد: فرزندم، من در زندگى هيچ جرعهاى گواراتر و شيرينتر از جرعه غيظى كه فرو بخورم، نيافتم. در اين كلام الهى فروخوردن خشم به نوشيدن شربت گوارا و شيرين تشبيه شده است.
نوشيدنىها در كام انسانها تأثير يكسان ندارند. برخى مانند نوشيدن آب شيرينِ خنك است و بعضى همانند شربتى لذتبخش، و گاهى هم مانند دارويى تلخ و چندشآور است كه دهان را آتش مىزند؛ اما در ميان تربيتشدگانِ مكتب على(عليه السلام)فروخوردن خشم از هر شربت گوارايى لذتبخشتر است. به طورى كه آن مقتداى پاكان مىفرمايند: من وقتى خشم خود را فرو مىخورم آن چنان لذتى مىبرم كه از نوشيدن هيچ شربت گوارايى نمىبرم.
جا دارد كسانى كه دوست دارند پيرو على(عليه السلام) باشند اين پند مقتداى خود را اندك اندك تجربه و تمرين كنند و خود را به اين خصلت پسنديده بيارايند. اگر ما بكوشيم تا در برابر