وقتى دوستى با شما بدرفتارى مى‌كند و آداب و موازين اخوّت و صداقت را زير پاى مى‌نهد راهى برخلاف دوستى در پيش گرفته است؛ به عنوان نمونه در آن‌جا كه بايد به شما كمك كند، كوتاهى مى‌كند و حتى به شما ضرر هم مى‌رساند. در مقابل چنين فردى چه بايد كرد؟ فرمايش اميرالمؤمنين(عليه السلام) اين است كه: لاَتَطْلُبَنَّ مُجَازَاةَ اَخِيك؛ اگر اشتباهى از دوست شما سر زد و نسبت به شما كوتاهى كرد يا حتى كار زشت و بدى مرتكب شد، فوراً درصدد انتقام بر نياييد و مقابله به مثل نكنيد. هرگز اين كار را نكنيد حتى اگر رفيق شما خاك بر سر و صورت و دهان شما ريخت، باز هم درصدد انتقام از او بر نياييد. او را راهنمايى كنيد تا به اشتباه خود پى ببرد و در صدد جبران برآيد و عذرخواهى كند، نه اين كه شما هم در مقابل خطاى او، مرتكب خطاى ديگر شويد. وَلاَتَطْلُبَنَّ مُجَازَاةَ اَخِيك؛ درصدد مكافات دوستتان نباشيد و كار بد را به كار بد ديگر مجازات مكنيد: وَاِنْ حَثَا التُّرَابَ بِفِيك؛ حتى اگر مشتى خاك برداشت و به دهان تو پاشيد، يا به هر وسيله‌اى نهايت خشم تو را برانگيخت و تو را نسبت به خودش بدبين كرد، باز هم بايد خودت را حفظ كنى. حس انتقام‌جويى و خشم خود را فرو بر، و سعى كن او را به اشتباه خودش آگاه نمايى تا درصدد اصلاح خود برآيد و حتى او را كمك كن تا جبران نمايد.

پس با اين بيان، كيفيت رفتار با دوست خطاكار و ناسازگار مشخص گرديد و روشن شد كه نبايد از موازين دوستى تخطى نموده، نسبت به خطاهاى دوست خود درصدد مقابله به مثل باشيد. البته اگرچه فرض سخن اين است كه در يك جامعه اسلامى زندگى مى‌كنيم و روابط دوستانه و مورد پسند و تأييد اسلام بين افراد برقرار است و نوعاً كسى عمداً در حق دوست خود جفا و خطا نمى‌كند؛ ولى به هرحال احتمال بروز لغزش و خطا وجود دارد. لذا در صورت بروز خطا نبايد مقابله به مثل كرد.

حتى اگر با كافرى هم رابطه دوستى و رفاقت برقرار نموده‌ايد موازين دوستى را رعايت كنيد و حق دوستى را در مورد او هم به جاى آوريد.[١]

[١] لازم به توضيح است كه برقرارى رابطه دوستى با كافر، به‌خصوص اگر در سايه حكومت اسلامى زندگى مى‌كند، ممنوع نيست و مسلمان مى‌تواند با او رابطه داشته باشد، از او كمك بگيرد و به او كمك كند و چه‌بسا در اثر همين رابطه به تدريج او را به اسلام هدايت كند. هم‌چنين اگر در برخى كتب فقهى آمده كه با دشمنان اهل بيت(عليهم السلام) دوستى نكنيد و با ايشان چنين و چنان رفتار نماييد، مقصود افرادى هستند كه از روى علم و عناد با اسلام و اهل حق دشمنى مى‌كنند. ‌