طور كامل و صحيح درك كنيم؛ ولى با پيشرفت علم، روز به روز به دانش بشر افزوده مى‌شود و ارتباط بين پديده‌ها را بهتر و بيشتر درك مى‌كند و به ضرورت آنها پى مى‌برد. مثلا ما نمى‌دانيم كه فلان كهكشان با منظومه شمسى چه ارتباطى دارد. ولى پيشرفت علم اثبات مى‌كند كه بين تمام اجزاى اين عالم يك نظام هم‌بسته وجود دارد. در نگاه اول آدمى تصور مى‌كند موجودات عالم اشيايى پراكنده و جداى از يكديگرند؛ ولى با پيشرفت علم و افزايش يافته‌هاى بشرى، ارتباط اين اجزا و تأثير متقابل آنها در يكديگر بهتر و بيشتر اثبات مى‌شود. امروزه ثابت شده كه پديده‌هاى جوّى از قبيل تابش خورشيد، حركت سياره‌ها، طلوع و غروب ستارگان، سقوط شهاب‌سنگ‌ها و وزش باد و ... تأثير مهمى در زندگى موجودات روى زمين دارد. پديده‌هاى زمينى و آسمانى، رويش گياهان، رشد حيوانات و حركت اجرام آسمانى جملگى بر يكديگر تأثير متقابل دارند؛ و اين در حالى است كه آدمى هنوز بسيارى از اين پديده‌ها را به طور دقيق و كامل نشناخته و نمى‌داند چه فايده و اثرى دارند. با پيشرفت علم ثابت شده كه حتى موجوداتى كه آدمى آنها را كاملا مضر مى‌پنداشت و در صدد نابودى آنها بود، براى زندگى اجتماعى و فردى وى مفيد است و چه‌بسا در برخى مواقع براى حفظ سلامت خود بايد از آنها استفاده كند. مثلا امروزه به وجود انواعى از مار و عقرب پى برده‌اند كه براى حفظ سلامت انسان بسيار مفيدند و در مواردى تهيه آنها هزينه هنگفتى مى‌طلبد؛ يعنى همان موجوداتى كه تا چندى پيش آدمى آنها را كاملا مضر مى‌پنداشت و خود را از آنها دور نگه مى‌داشت، مفيد شناخته شده و براى درمان برخى دردهاى صعب‌العلاج انسان به كار مى‌روند. به هر حال با پيشرفت علم، حيواناتى كه براى زندگى بشر مضر شناخته شده بودند، مفيد واقع شده‌اند و امروزه معتقدند آنها به‌گونه‌اى خلق شده‌اند كه نه تنها مزاحم زندگى ما نيستند، بلكه مفيد نيز مى‌باشند. از اين رو مى‌گويند بر تمام عالم يك نظام هم‌بسته و متقن حاكم است و هريك از موجودات عالم هستى زير چتر اين نظام مستحكم مكمل يكديگرند. لذا نه‌تنها انسان‌ها نسبت به يكديگر نقش مكمل را ايفا مى‌كنند بلكه همه موجودات و اشيا در نظام هستى مكمل يكديگرند.

البته در اين مجموعه، انسان با ساير موجودات تفاوت اساسى دارد؛ به اين معنا كه نفع و ضرر ساير موجودات براى يكديگر تكوينى و طبيعى است، اما تأثير و تأثّر انسان‌ها و نفع و

‌