پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٢٠ - تسويف، آفت موفقيت
تسويف، آفت موفقيت
يكى از موضوعاتى كه در كلمات اهل بيت(عليهم السلام) و همه بزرگان اين خاندان مورد تأكيد و ترغيب قرار گرفته، مسأله غنيمت شمردن فرصتهاست. آدمى مقاصدى دارد كه در هر شرايطى نمىتواند در پى تحقق آنها اقدام نمايد؛ يعنى براى هر كارى فرصت مناسب را بايد جستجو نمود و شرايط خاصى بايد فراهم گردد تا بتوان براى آن اقدام كرد. در واقع هر مقطع از مقاطع مختلف زندگى و هر لحظه از لحظات عمر براى يك نوع كار خاص و تحصيل هدفى معين مناسبت دارد. در سنين نوجوانى، وضعيت جسمانى و روانى انسان بهگونهاى است كه با نوع خاصى از كارها مناسبت دارد. دوران جوانى و ميانسالى و بالاخره دوران پيرى، هر يك شرايط جسمى و روحى خاص خود را دارند. هر كدام از اين دورهها مقتضيات خاص خود را مىطلبند؛ كارى كه يك پيرمرد مىتواند انجام دهد گاه يك نوجوان از عهده آن برنمى آيد و بالعكس كارى كه يك جوان مىتواند دنبال نمايد و به سرانجام رساند چه بسا از دست يك پيرمرد ساخته نيست. آن زمان يك نوع كارهايى را اقتضا مىكند و اين زمان يك نوع كارهاى ديگرى را مىطلبد؛ چرا كه وضع جسمانى، مزاجى، حالات روحى، شرايط روانى و موقعيت اجتماعى هر دورانى از زندگى براى يك نوع از فعاليت مناسبت دارد. حتى مكان در اين امر بىتأثير نيست و در هر جايى انسان براى هر كارى نمىتواند اقدام نمايد؛ مثلا وقتى عدهاى جهت تحصيل علم از شهرهاى پراكنده در يك شهر جمع مىشوند، به اين دليل است كه شرايط تحصيل در شهر خودشان فراهم نبوده است. بنابراين بايد شرايط متفاوت و عوامل مختلفى دست به دست هم بدهند تا زمينه براى انجام يك كار، به طور كامل و مناسب فراهم بشود گردد. اگر اين عوامل با هم كمك نكنند و سازگار نباشند، كارها به دشوارى پيش مىروند. سازگارى و توافقِ عواملِ مؤثرِ در يك فعاليت و تحقق شرايطِ لازمِ زمانى، مكانى، روحى، جسمى و هماهنگى اين امور با نوع كار، «فرصت» ناميده مىشود. آن حالتى كه عوامل مختلف مىشوند تا كارى در موقعيت خاص و مناسب محقق گردد، «فرصت» نام دارد. بنابراين آدمى بايد فكر كند كه آيا در اين موقعيت سنى و در اين شرايط زمانى، مكانى و وضعيت خانوادگى مىتواند به هدف خود برسد يا نه؟ از مجموع شرايطى كه الآن فراهم است چگونه مىتوان