ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣١٩ - ٧ - اصل كيفر و پاداش

عمران و عيسى بن مريم و محمد بن عبد اللَّه ( ص ) و على بن ابي طالب عليهم السلام و ديگر رشد يافتگان « حيات معقول » كه در راه هدف اعلاى زندگى دست از همهء لذائذ و امتيازات زندگى مادى برداشته و حتى دست از جان شسته‌اند ، براى اينست كه بروند در باغهاى زيبا مشغول بهره بردارى از همان لذائذ مادى شوند كه در اين دنيا با كمال آزادى و اختيار آنها را زير پا گذاشته‌اند . . . پس قطعا مقصود از آن نعمتها حقايقى والاتر و عالىتر از اين مواد دنيوى است ، بكار بردن چشمه سار در بارهء چشمه سارهاى ابديت مانند بكار بردن درياست در زيادى دانش و بينش يك انسان كه گفته مى شود فلان كس دريائى از علم است ، و مانند بكار بردن خنكى در خنك شدن دل ، وقتى كه مى بينيم يك جنايتكار به كيفر خود رسيد ، مى گوئيم : دلم خنك شد و بدون ترديد منظور از خنكى سردى طبيعى نيست ، بلكه معناى بسيار والاى روانى است كه كلمهء خنك مى تواند آنرا بازگو كند . و همچنين عذابهاى دوزخى واقعياتى شديدتر از آنست كه با آتش جسمانى و معمولى بتواند قابل مقايسه بوده باشد .
دو آيه در قرآن مجيد صراحتا مى گويد ( مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ . . . ) [١] ( مثل بهشتى كه به انسانهاى متقى وعده داده شده است . . . ) و اين آيه مى تواند بقيهء آياتى را كه نعمتهاى مادى بهشت را مطرح كرده است تفسير نموده و بگويد :
< شعر > چون كه با كودك سرو كارت فتاد پس زبان كودكى بايد گشاد < / شعر > تو هم نشود كه ما وجود نعمتها و عوامل لذت مادى را در بهشت منكر مى شويم ، بلكه مى خواهيم بگوئيم با نظر به فناى اين طبيعت با قوانين و خواصى كه دارد ، در سراى ابديت ، منظور از آن نعمتها و عوامل مادى حقايق عاليتر از آنچه كه در دنيا ديده‌ايم ميباشد . و مى توان گفت : هر كسى كه با هدفگيرى نعمتها و عوامل مادى و لذايذ اين دنيا عمل به دستورات خداوندى نموده است ،

[١] رعد آيه ٣٥ و سوره محمد آيه ١٥ .