ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٤٤

كسى را انذار و تبليغ ميكنى كه از قرآن تبعيت كند و از خداوند رحمن كه ذاتش بر انسانها غايب است [ يا بوسيلهء حقايقى كه مربوط به خدا و از امور غيبى است ] خشيت دارند ) .
اين گروه از آيات كه با كلمات مختلفى در قرآن آمده است ، شامل ذات خداوندى و حقيقت صفات او و فرشتگان و روز معاد و عوالم پس از مرگ و روز قيامت و مسئوليت در آن روز و بهشت و دوزخ و ديگر حقايق غيبى ميباشد .
علم باين حقايق غيبى پس از ايمان بوجود خدا بوسيلهء عقل و فطرت سليم و ايمان به معاد و ابديت كه آنهم قابل درك و پذيرش بوسيلهء دلايل عقلى و وجدانى ميباشد و لو بطور اجمال در امكان همهء مغزهاى معتدل ميباشد .
گروه دوم - آيات مربوط به غيب آسمانها و زمين است كه پشت پردهء طبيعت ناميده مى شود ١ - ( قالَ يا آدَمُ أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمائِهِمْ فَلَمَّا ) [١] ( من غيب آسمانها و زمين را مى دانم ) .
٢ - ( وَلِلَّه غَيْبُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَإِلَيْه يُرْجَعُ الأَمْرُ كُلُّه ) [٢] . ( و غيب آسمانها و زمين از آن خدا است و همهء امور بسوى او بر مى گردد ) . و اين مطلب در سورهء النحل آيه ٧٧ و الكهف آيه ٢٦ و النمل آيهء ٦٥ و فاطر آيهء ٣٨ و الحجرات آيه ١٨ و المائده آيهء ، ١٠٩ و ١١٦ و التوبه آيهء ٧٨ آمده است و از امثال اين آيات روشن مى شود كه جهان طبيعت روبنائى دارد كه ما انسانها بوسيلهء حواس و ذهن و ابزار و وسائل شناخت مى توانيم با آنها ارتباط برقرار كنيم و به سود خود در آنها تصرف نمائيم ، و زيربنائى دارد كه ما انسانها با وسايل مزبور نمى توانيم با آن تماس پيدا كنيم ، ولى دانشهاى ما در موقع تحليلها و تركيبهاى

[١] البقرة آيه ٣٣ .
[٢] هود آيه ١٢٣ .