ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠٥

( وَالَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا ) [١] ( و آنانكه در راه ما مجاهدت مى ورزند ، ما آنانرا به راه‌هاى خود هدايت مى كنيم ) .
از مجموع ملاحظات در منابع اوليهء اسلام كه موافق حكم عقل و فطرت سليم است ، باين نتيجه مى رسيم كه خداوند متعال چنين مقرر فرموده است كه اراده و حركت روح انسانى را كه بطور جدى صورت بگيرد ، پاسخ مثبت بدهد و راه را براى آن اراده و حركت هموار بسازد و قواى آدمى را بيشتر تقويت نمايد . اين سنت الهى در قرآن مجيد با بيانات مختلفى گوشزد شده است ، مانند : ( مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَه فِيها ما نَشاءُ لِمَنْ نُرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنا لَه جَهَنَّمَ يَصْلاها مَذْمُوماً مَدْحُوراً . وَمَنْ أَرادَ الآخِرَةَ وَسَعى لَها سَعْيَها وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ كانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُوراً . كُلاًّ نُمِدُّ هؤُلاءِ وَهَؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّكَ وَما كانَ عَطاءُ رَبِّكَ مَحْظُوراً ) [٢] ( كسى كه متاع و مزاياى زودگذر دنيا را بخواهد ، در اين دنيا آنچه را كه مطابق مشيت ما است ، براى كسى كه اراده كنيم ، در همين دنياى زودگذر خواهيم داد و سپس براى او دوزخ را قرار مى دهيم كه در حالى كه مورد توبيخ و دور از رحمت ما است ، در آتشش بسوزد . و كسى كه آخرت را بخواهد و براى وصول به امتيازات آن بكوشد در حالى كه با ايمان است ، سعى و كوشش آنان به نتيجه خواهد رسيد . هر دو گروه را از اعطاى پروردگارت كمك خواهيم كرد و عطاى پروردگار تو ممنوع از آنان نمى باشد ) . اين آيات صريحا مى گويد : راه براى اراده و حركت ارواح انسانها در اين زندگانى باز است مگر اين كه مصالح و مفاسد پشت پرده كه از حواس و عقول آدميان پوشيده است ، استثنائى در اين سنت الهى نشان بدهد - < شعر > چون چنين خواهى خدا خواهد چنين مى دهد حق آرزوى متقين < / شعر >

[١] العنكبوت آيه ٦٩ .
[٢] الاسرى آيه ١٨ و ١٩ و ٢٠ .