ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٢

در جستجوى پاسخ به سؤالات ناشى از اين نقصها در درون انسانها زبانه مى كشد . براى بررسى كامل اين نوع زندگى مى توانيد به مجلد هشتم از همين ترجمه و تفسير از ص ١٥٠ تا ص ٢٦٣ تحت عنوان « حيات معقول » مراجعه فرمائيد . اين نوع زندگى است كه در جملات امير المؤمنين ( ع ) چنين بيان شده است كه « آنچه را كه از اين دنيا براى اين دنيا گرفته‌اند ، از دستشان گرفته خواهد شد و در پايان كار در بارهء هر چه گرفته‌اند محاسبه خواهد شد . » ٣ - زندگى معنوى براى بعد لطيف روح يا براى آخرت محض اين نوع زندگى به دو صورت قابل تصور است : صورت يكم - زندگى در ميان فعاليتهاى روحى و اعمال مغزى با هدفگيرى تصفيه و تزكيهء روح فقط .
صورت دوم - زندگى با اعراض كامل از دنيا و بىاعتنائى به طبيعت و آنچه كه در آن مى گذرد با سركوب كردن غرايز و احساسات طبيعى براى وصول به امتيازات و عظمتهاى موعود در آخرت .
صورت يكم - زندگانى مرتاضان حرفه اى است كه همهء ساعات و لحظات عمر خود را در قلمروى فوق طبيعت و ماده سپرى ميكنند و گمان ميكنند با اين نوع زندگى ، روح را بحد نصاب رشد و كمال خود مى رسانند بدانجهت كه در اين مسير ابعادى لطيف و ظريف از روح را مشاهده ميكنند ، گمان مى برند ، هدف اعلاى حيات به فعليت رسيدن همين ابعاد لطيف و ظريف روح ميباشد و نمى دانند كه عظمت وجودى روح آدمى كه جلوه اى از عظمت الهى است [ و اين دنيا ناچيزتر از آن است كه آن عظمت را بفعليت رسانيده و قابل لمس و مشاهده در اين دنيا باشد ] قابل مقايسه با آن ابعاد لطيف و ظريف كه روح مطابق ظرفيت اين دنيا از خود نشان مى دهد نمى باشد . باضافهء اين كه پرداختن به تصفيه و پيش برد ابعادى لطيف از روح با فراغت از بعد مادى زندگى خويش و ابعاد