ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٦٤

تفسير عمومى خطبهء شصت و يكم
تفسير عمومى خطبهء شصت و يكم ١ - لا تقاتلوا الخوارج بعدى . . . ( پس از من با خوارج نجنگيد . . . ) با نيت حق در باطل افتادن غير از افتادن در باطل با نيت باطل است
با نيت حق در باطل افتادن غير از افتادن در باطل با نيت باطل است در اين جملات امير المؤمنين عليه السلام مردم را از جنگ با خوارج پس از خود نهى فرموده است . علت اين نهى را چنين بيان مى دارد كه كسى كه حق را بجويد و به خطا رود ، مانند كسى نيست كه خطا را بجويد و آنرا دريابد .
معناى علت اينست كه خوارج با نيت حق و بعنوان حقجوئى ، به عقايد باطل و رفتار غلط دچار شده‌اند و اين گونه خطا و غلط غير از آنست كه با نيت خطا و تبهكارى و قدرت پرستى و خودخواهى رفتار و عقايدى را براى خود اتخاذ نمايند ، مانند معاويه و ديگر سران بنى أميه كه مقصودى جز كامجوئى و نژاد پرستى و خودخواهى و تعصب جاهلى نداشته‌اند . اين تفسير را ابن ابى الحديد و مرحوم علامه مجلسى و شارحان بعدى نهج البلاغه پذيرفته‌اند . سپس ابن ابى الحديد به مدعاى خود چنين استدلال ميكند : « مراد امير المؤمنين ( ع ) اينست كه خوارج بجهت اشتباهى كه به مغزشان رفته بود ، گمراه شده‌اند ، آنان حق را طلب