ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٥٧

تفسير عمومى خطبهء پنجاه و چهارم
تفسير عمومى خطبهء پنجاه و چهارم ٢ ، ٦ - فتداكَّوا علىّ تداكّ الإبل الهيم يوم وردها و قد أرسلها راعيها و خلعت مثانيها ، حتّى ظننت أنهم قاتلى او بعضهم قاتل بعض لدىّ ( مردم براى بيعت با من چنان ازدحام كردند كه گوئى شتران تشنه در روز ورود به آب همديگر را مى كوبند ، شترانى تشنه كه ساربانشان آنانرا بحال خود گذاشته و افسارهاى آنانرا رها ساخته باشد ، تا آنجا كه گمان كردم آنان مرا خواهند كشت ، يا بعضى از آنان بعضى ديگر را خواهد كشت ) .
با چنين بيعتى كه مردم با من كرده‌اند ، چگونه مى توانم در چنين مسئلهء حياتى اجتماعى سستى بورزم
با چنين بيعتى كه مردم با من كرده‌اند ، چگونه مى توانم در چنين مسئلهء حياتى اجتماعى سستى بورزم امير المؤمنين عليه السّلام بطورى كه در نهج البلاغه در موارد متعدد منعكس شده است ، كيفيت بيعت را كه با وى صورت گرفته است ، بسيار جدى و با اهميت تلقى نموده و براى اثبات مدعاهاى خود به بيعت با آن كيفيت تكيه فرموده است . بهمين جهت است كه ما در اين مبحث مقدارى از كيفيت و نتايج بيعت با امير المؤمنين را متذكر مى شويم : ١ - چون بيعت واجد شرايط واقعى انتخاب زمامدار بوده است ، نقض -