ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٩٣

اما ارزش وسيله اى اخلاص مربوط به عظمت و ارزش آن مطلوب ذاتى است كه اين جوهر شريف روح را بخود جذب كرده است . بهمين جهت است كه مى گوئيم : با ارزشترين و با عظمتترين اخلاص ، آن اخلاصى است كه يك انسان را به خدا كه كمال برين است جذب مى نمايد .
٧ - وقتى كه انسان بيك مطلوب جلب مى شود و تمام شخصيت او در جاذبهء آن مطلوب قرار مى گيرد ، در حقيقت با يك « آرى » در بارهء آن مطلوب همهء حيات خود را تفسير و توجيه نموده و آنرا واصل به هدف اصلى خود تلقى مى نمايد . اين « آرى » همهء واقعيات و حقايق هستى و حيات را يا با يك « نه » منفى مى سازد و يا حد اقل از ديدگاه او بعنوان اين كه ماوراى مطلوب او هستند ناپديد مى نمايد .
در نتيجه بايد گفت : وقتى كه اخلاص به يك مطلوب ذاتى شروع مى شود در حقيقت حيات مسير خود را انتخاب كرده است ، لذا بحكم عقل و وجدان سليم بايستى در بارهء حقيقتى كه اخلاص آدمى را بخود جلب نموده و مسير حياتش را تعيين خواهد كرد ، همهء قواى مغزى و روانى خود را متمركز نموده و از هر گونه تجارب عينى و معلومات مفيد در بارهء آن حقيقت استفاده نموده و سپس حقيقت را بعنوان مطلوب ذاتى انتخاب نمايد ، اگر چه براى رسيدن به چنين مقصد سالهاى متمادى بينديشد و بكوشد . آنچه كه فطرت سالم و عقل نافذ و مطالعهء همهء شئون بشرى در سرگذشت طولانى كه پشت سر گذاشته است و آنچه كه دقت و تأمل همه جانبه در همهء ابعاد و موضعگيرىهاى انسانى اثبات ميكند اينست كه اين حقيقت جز اللَّه كه بخشندهء مطلوبيت بهمهء مطلوبها و بخشندهء شايستگى به همهء حقيقتها است ، نمى باشد . اين « آرى » هيچ واقعيت و حقيقتى را با « نه » طرد و نفى نمى كند ، بلكه همهء آنها را صيقلى و شفاف مى سازد و معناى حقيقى آنها را براى آدمى قابل درك نموده و ارتباطات منطقى ميان انسان و آنها را بيان مى دارد . جهان هستى براى چنين انسان مخلص كالبد بزرگ روح او است كه براى بهره بردارى از آن درك و شناخت و برقرار كردن رابطهء منطقى و احساسى