ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩١

البته نه علم بمعناى حقيقى آن كه روشنائى محض واقعيات است ، بدون ايجاد مزاحمت با دريافتهاى عالىتر .
علَّيت از ديدگاه قرآن بيائيد در اين آيات زير دقت بيشترى كنيم : ١ - ( أَ فَرَأَيْتُمْ ما تُمْنُونَ . أَ أَنْتُمْ تَخْلُقُونَه أَمْ نَحْنُ الْخالِقُونَ ) [١] . ( آيا آن منى را كه انزال مى كنيد ، ديده‌ايد . آيا شما آن منى را مى آفرينيد يا مائيم كه آن را مى آفرينيم ) ٢ - ( أَ فَرَأَيْتُمْ ما تَحْرُثُونَ . أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَه أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ . ) [٢] . ( آيا آنچه را كه مى كاريد ، ديده‌ايد آيا شما آنها را مى كاريد ، يا مائيم كه زراعت مى كنيم ) ٣ - ( أَ فَرَأَيْتُمُ النَّارَ الَّتِي تُورُونَ ، أَ أَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَها أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِؤُنَ ) [٣] ( آيا آتشى را كه روشن مى كنيد مى بينيد آيا شما هستيد كه آورده‌ايد ، يا مائيم كه آنرا بوجود آورده‌ايم ) و آيات ديگرى در قرآن صراحتا همهء رويدادها و حركتهائى را كه موجب قرار گرفتن اشياء يكى پس از ديگرى بعنوان علت و معلول ( در برداشتهاى ما ) مى گردد ، بطور مستقيم به خدا نسبت مى دهد ، مانند : ٤ - ( وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُه وَما نُنَزِّلُه إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ ) [٤] ( و هيچ چيزى نيست مگر اين كه منابع آن در نزد ما است و ما نمى فرستيم آنرا مگر باندازهء معلوم ) .

[١] الواقعه آيه ٥٨ و ٥٩ .
[٢] الواقعه آيه ٦٣ و ٦٤ .
[٣] الواقعه آيه ٧١ و ٧٢ .
[٤] الحجر آيه ٢١ .