تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٨٧ - تفسير ابيات

مى كند وكليد برق در دست ما است وهر لحظه كه بخواهيم مى توانيم با قطع رابطهء الكتريكى او را از حركت باز داريم واو بروى زمين بيافتد ، ولى به ارتباط الكتريكى آن شخص ادامه مى دهيم ، او مى رود وبه آن شخص مى رسد ، يكى از دو كار را انتخاب مى كند وعملى مى سازد . در اين جريان دخالت ما در بارهء كار صادر از شخص مفروض ايجاد قدرت وادامه توانايى آن شخص است كه حتى در تمام لحظاتى كه كار را انجام مى داده است ، ما دخالت نيرو بخشى در او داشتيم ، اما انتخاب كار مستند به خود او مى باشد . واين مثال بسيار عالى ورسا است تبصره - جاى تعجب است كه جلال الدين با آن همه اطلاع وسيعى كه در معارف اسلامى دارد ، بچه علت موضوع امر بين الامرين را كه در عنوان ابيات مورد تفسير وتحليل در آورده است ، به گويندگان اصلى آن كه ائمه طاهرين هستند ، نسبت نمى دهد گمان نمى رود كه جلال الدين وحشت وبيمى از اين اسناد داشته است ، زيرا او آزادتر از آن بود كه عوارض بىاهميت مسير او را عوض كند . لذا بايستى در اين گونه مسائل ، موقعيت خاص جلال الدين را در زندگى فردى واجتماعىاش بيشتر مورد تجزيه وتحليل قرار داد تفسير ابيات مؤمن در پاسخ آن جبرى مى گويد : حالا كه حرفهاى خودت را گفتى وشطرنج بازىهاى فكرى وخيالى خود را صورت دادى ، گوش فرا ده تا پاسخت را بگويم وبساط بازىهاى خودم را در مقابل بازيهايت بگسترانم .
نامهء پوزش از ايمان آوردنت را با نشاط وحماسه خواندى ، اكنون به نامهء الهى من گوش فرا ده كه براى تو بخوانم . در بارهء قضا وقدر الهى داد سخن دادى وجبر را از آن نتيجه گرفتى . لحظاتى هم با خود باش وببين كه

((٢٩٦٧)) اختيارى هست ما را در جهان حس را منكر نتانى شد عيان
مگر خداوند به تو حس عنايت نكرده است ، با خود به مبارزه برمخيز واين