تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٩٠ - رسيدن آن گوهر آخر دور به دست اياز و كياست اياز و مقلد ناشدن او ايشان را مغرور ناشدن او به مال و خلعت و جامگى افزون كردن و مدح عقل ايشان كردن كه نشايد مقلد را مسلمان دانستن اگر چه مسلمان باشد و نادر باشد كه مقلد ثبات كند بر آن اعتقاد و مقلد از امتحانها به سلامت بيرون آيد كه ثبات بينايان ندارد
آيه
توضيح
آيا عرفان مى تواند گام به ما فوق خوف و رجا بگذارد ؟
آيه « أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ الله لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ ولا هُمْ يَحْزَنُونَ ١٠ : ٦٢ » [١] ( بدانيد كه براى اولياء الله ترسى وجود ندارد ونه اندوهگين مى گردند ) .
توضيح - در اين مضمون آياتى چند در قرآن وارد شده است . [٢]
((٤٠٦٧)) بود عارف را غم خوف ورجا سابقه دانيش خورد آن هر دو را
((٤٠٧٠)) بود او را بيم وامّيد از خدا خوف فانى شد عيان شد آن رجا
آيا عرفان مى تواند گام به ما فوق خوف ورجا بگذارد ؟
با نظر به منابع معتبر اسلامى دو پديدهء خوف واميد از اوصاف ايمان محسوب مى شوند . عرفا مى گويند : انسان به بركت معرفت وكشش به حوزهء ربوبى مى تواند از دو پديدهء بيم واميد فراتر رود چنانكه در بيان آيهء مربوطه اشاره كرديم ، در مواردى چند از قرآن مجيد بيم وهراس را از بندگان واقعى نفى كرده است . براى توضيح اين مسئله مى گوييم : بايستى اولا انگيزه بيم واميد ( خوف ورجا ) را در نظر بگيريم : مسلم است كه تا وقوع حتمى گناه بلكه احتمال معصيت در يك انسان در هر مرتبه هم كه تصور شود وجود داشته باشد ، پديدهء خوف بر طرف شدنى نيست ، زيرا معصيت موجب دورى از خداوند واثرش بناچار دامن گير انسان خواهد بود . هر دو موضوع ( اثر معصيت ودورى از خداوند ) مهمترين انگيزه براى بيم وهراس از وصول به مقصد اعلاى
[١] سوره يونس ، آيهء ٦٢ . .
[٢] سوره البقره ، آيهء ٣٨ و ٦٢ و ١١٢ و ٢٦٢ و ٢٧٤ و ٢٧٧ - سوره آل عمران ١٧٠ - سوره المائده ، آيهء ٦٩ - سوره الانعام ، آيهء ٤٨ و ٣٥ . .