تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٢٠ - اختلاف مردم در بهره بردارى از مواد معيشت مربوط به خدا است ، چه معنا دارد ؟

((٢٣٥٦)) گفت خر گر در غمم ور در ارم قسمتم حق كرد ومن زان شاكرم
((٢٣٥٨)) چون كه قسّام اوست كفر آمد گله صبر بايد صبر مفتاح الصله راضىام من قسمت قسّام را كاو خداوند است خاص وعام را
اختلاف مردم در بهره بردارى از مواد معيشت مربوط به خدا است ، چه معنا دارد ؟
از آغاز تاريخ تا كنون در هيچ يك از جوامع بشرى ديده نشده است كه همهء مردم از مواد معيشت بيك مقدار ويك نواخت بهره بردارى كنند ، اين اختلاف وتنوع در استفاده از وسايل زندگى به طور عمومى ، بر دو قسم عمده تقسيم مى شود :
قسم يكم - اختلاف وتنوع قانونى - مقصود ما از اين قسم عبارت است از اختصاصى كه ضرورتهاى طبيعى وقوانين حاكم بر وجود انسان ايجاب مى كند ، مانند كوتاهى ودرازى عمر وهوش واستعداد در به دست آوردن مادهء معيشت وقحطىها وفراوانىها وشرايط محيطى به طور عموم وغير ذلك .
قسم دوم - اختلاف وتنوعهاى ساختگى وغير قانونى - ملاك تفكيك اين دو قسم از يكديگر آنقدرها هم مشكل نبوده است كه جوامع بشرى را تا كنون دچار آن همه بدبختىها ونكبت نموده ، زندگى را از مجراى خود منحرف سازد . حد اقل مى توان گفت : تشخيص اين كه كار وكوشش وتقلا در راه به دست آوردن وسايل زندگى يكى از مهمترين واساسىترين حق زندگى در روى زمين مى باشد ، شايد از بديهىترين قضايا بوده باشد كه كمترين نيازى به انديشه ندارد ، با اين حال تاريخ بشر پر از محروميتهايى است كه نصيب كوشندگان براى تحصيل به مواد زندگى بوده است .
از طرف ديگر پيامبران الهى به اضافهء اين كه همواره ارزش كار وكوشش را در درجهء يكم قرار داده‌اند ، به اين اصل آسمانى اصرار ورزيده‌اند كه همگان بايستى از