تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٤٦ - قلمرو مشيت الهى

((٢٩٣٦)) آن چه او خواهد مراد او شود از كه كار من دگر نيكو شود
((٢٩٣٧)) حاش لله ايش شاء الله كان حاكم آمد در مكان ولا مكان
((٢٩٣٨)) هيچ كس در ملك او بىامر او در نيفزايد سر يك تار مو
قلمرو مشيت الهى از ظاهرى بعضى آيات قرآنى مانند - « وما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ الله ٧٦ : ٣٠ » (١) وظاهر بعضى از روايات بر مى آيد كه ورود همهء رويدادها در جهان هستى وهندسه كلى ، مربوط به مشيت الهى است ، اعم از اين كه آن رويدادها بد باشد يا خوب . ولى با نظر به دلايل عقلانى ووجدانى وساير منابع معتبر اسلامى كه خيلى زيادتر وصريحتر از آيه فوق وروايات مربوطه است ، به اين نتيجه مى رسيم كه يا خود نيروى خواستن انسانها مانند ساير نيروهايى كه در وجود او بوديعت نهاده شده است ، مربوط به مشيت خداوندى است ، نه همهء كارها وگفتارهايى را كه انسان انجام مى دهد ، ويا مقصود كارها وگفتارهاى نيكو است كه در آيات وروايات زيادى مطرح شده است مانند :
« ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ الله وما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ ٤ : ٧٩ « . (٢) ( آن چه كه از حسنات به تو اصابت كند از خدا است وآن چه كه از بدىها به تو برسد از خود تست ) .
براى توضيح اين معنى مى توانيم به آيات وارده در مشيت توجه كنيم : -

(١) سوره تكوير ، آيهء ٢٩ . .
(٢) سوره النساء ، آيهء ٧٩ . .