تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٧٣ - ٢ - با اين كه اوصاف و افعال خداوندى در كلمات زمانى بيان مى شود با اين حال ما فوق زمان مى باشد
« وكانَ اَلإِنْسانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا ١٨ : ٥٤ » [١] ( وانسان بيش از اكثر موجودات جدل باز است ، يا اكثر كارهايش جدل بازى است ) .
مادهء خلق - اين ماده نيز با صيغهء ماضى ومضارع به فعاليتهاى استمرارى خداوند در قرآن نسبت داده شده است . به عنوان نمونه : آياتى است كه خلقت اشياء را با كلمهء ماضى خلق بيان مى كند ، مانند :
« هُوَ اَلَّذِي خَلَقَ لَكُمْ ما فِي اَلأَرْضِ جَمِيعاً ٢ : ٢٩ » [٢] ( او است خداوندى كه براى شما آن چه را كه در زمين است آفريده است ) « خَلَقَ اَلسَّماواتِ واَلأَرْضَ بِالْحَقِّ وصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ ٦٤ : ٣ » [٣] ( آسمانها وزمين را به حق آفريد وشما را تصوير كرد وصورتتان را نيكو ساخت ) با اين كه با وجود آيات صريح ، كاملًا ثابت مى شود كه امر خلقت گذشته وتمام شده نيست . مانند « يَسْئَلُه مَنْ فِي اَلسَّماواتِ واَلأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ ٥٥ : ٢٩ » [٤] ( تمام آن چه كه در زمين وآسمان است تقاضاى هستى از او مى كنند وخداوند هر لحظهاى در كار است ) .
« وإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُه وما نُنَزِّلُه إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ ١٥ : ٢١ » [٥] ( وهيچ چيزى نيست مگر اين كه خزائنش نزد ما است واز آن نمى فرستيم مگر به اندازهء معلوم )
[١] سوره الكهف ، آيهء ٥٤ . .
[٢] سوره البقره ، آيهء ٢٩ . .
[٣] سوره التغابن ، آيهء ٣ . .
[٤] سوره الرحمن ، آيهء ٢٩ . .
[٥] سوره الحجر ، آيهء ٢١ . .