تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٤٠ - جواب گفتن خر روباه را كه توكل بهترين كسبها است كه هر كسبى محتاج است به توكل كه اى خدا اين كار مرا راست دار و دعا متضمن توكل است و توكل كسبى است كه به هيچ كسبى ديگر محتاج نيست الى آخره

آيه
تفسير ابيات
آيه « وأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ الله ولا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى اَلتَّهْلُكَةِ ٢ : ١٩٥ . » [١] ( در راه خدا انفاق كنيد وخودتان را با دست خود به هلاكت نيافكنيد ) .
« لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ ولَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ ١٤ : ٧ » [٢] ( اگر سپاس نعمتها را به جاى آورديد ، براى شما خواهم افزود واگر كفران ورزيديد عذاب من سخت است ) .
تفسير ابيات خر در پاسخ روباه مى گويد : من در دو عالم كسبى بهتر از توكل بر خدا سراغ ندارم . من نظيرى براى شكرگزارى او نمى بينم ، همين شكر است كه بر روزى ما مى افزايد .
توكل بهترين كسبها است ، زيرا در توكل است كه دست تو همواره به سوى خدا بلند مى شود ، كهاى خداى بزرگ ، كار مرا خودت اصلاح فرما .
حتى خود اين دعا هم اگر درست بينديشى ، ناشى از توكل است .
توكل در انسان نيازى نمى گذارد ، زيرا با وجود توكل از كاهش زراعت وماليات آسودهاى . جر وبحث خر وروباه به درازا كشيد ، هر دو از سوال وجواب باز ماندند بعد از آن روباه به خر گفت : تو فرمان لا تلقوا بايديكم الى التهلكه را بشنو واز اين جايگاه فقر وبدبختى خود را نجات ده .
با اين جهان پهناور خدا ، صبر وتحمل در بيابان خشك وسنگلاخ جز حماقت چيزى نيست .
هم اكنون راهى مرغزار سرسبز وخرم باش ، ودر گردا گرد جويباران وسبزه زارها بچر .

[١] سوره البقره ، آيهء ١٩٥ . .
[٢] سوره ابراهيم ، آيهء ٧ . .