تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٩١ - عشق و منابع اسلامى

است كه :
« قال رسول الله صلى الله عليه وآله افضل الناس من عشق العباده فعانقها واحبها بقلبه وباشرها بجسده وتفرغ لها فهو لا يبالى على ما اصبح من الدنيا على عسر ام على يسر . » [١] ( پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله فرمود : بهترين مردم كسى است كه به عبادت عشق بورزد وبا عبادت هم آغوش گردد واز قلب دوستش بدارد وآن را با بدن انجام بدهد وخود را در اختيار آن بگذارد ، وباكى از آن نداشته باشد كه موقعيت زندگيش در دشوارى است يا رفاه وآسايش ) .
روايت ديگرى است كه مفضل بن عمر از امام صادق عليه السلام نقل مى كند كه از آن حضرت در بارهء عشق پرسيدند ، پاسخ فرمود :
« قلوب خلت عن ذكر الله فاذاقها الله حب غيره . » [٢] ( دلهاى عشاق دلهايى است كه از ياد خدا تهى شده ودر نتيجه خداوند محبت ديگران را به آنها چشانيده است ) .
ملاحظه مى شود كه اهميت زيادى كه فلاسفه وعرفاى مسلمين به مفهوم عشق قائل شده وآن را يگانه صفت انسانى معرفى كرده‌اند ، در منابع اسلامى به آن عظمت تلقى نشده است . آن اهميت وعظمتى كه براى عشق در نظر گرفته شده است ، مى بايست صدها آيات وروايات در اين پديده وارد شود ، در صورتى كه سه روايت مثبت در اين باره وارد شده است كه هيچ يك از آنها انسان را عاشق خدا وخدا را معشوق انسان معرفى نكرده است ، به اضافهء اين كه روايت اول به اصطلاح علم درايه : مرسل است ، يعنى راويانش ذكر نشده است . دو روايت ديگر ( نهج البلاغه وروايت مفضل از امام صادق عليه السلام عشق به اصطلاح معمولى را مورد توبيخ وتحقير قرار داده است .

[١] كافى ، نقل از سفينه ، ج ٢ ص ٩٧ . .
[٢] سفينه ، ج ٢ ص ١٩٨ . .