تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٩ - شرح آيات

گفته است وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ إِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَ إِمَّا يَتُوبُ عَلَيْهِمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ‌. [٦] آن شقى را كه مرتكب بعضى از گناهان شده، خداوند متعال مى‌آمرزد، چنان كه خود گفته است إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرى‌/ ١٥٦ إِثْماً عَظِيماً. [٧] روايت امام باقر- عليه السلام-: «النيران بعضها دون بعض»، [٨] به همين امر اشاره دارد.

بدين گونه سياق قرآن دو حالت كاملا متقابل را- بدان صورت كه شب مقابل روز است- به عنوان مثلى براى اختلاف دو گونه سعى و تلاش آورده است.

[١٨] از بارزترين صفات «اتقى» صدقه دادن مال است تا بدترين وسيله دلش را از بخل و حرص و دوستى دنيا پاك كند.

«الَّذِي يُؤْتِي مالَهُ يَتَزَكَّى‌- كه مالش را مى‌دهد تا پاك شود.» هر كه مال دارد آن را خرج مى‌كند، ولى بيشترين مردم از خرج كردن مال جز حسرت نصيبى ندارند، بدان سبب كه از زكات و پاكيزه شدن قلب به آن اندازه بحث نمى‌كنند كه از شخص خودشان و خودپسندى سخن مى‌گويند، مگر كسانى كه پرهيزگار باشند و بدانند كه دوستى دنيا ريشه هر انحراف است و از همين روى با زكات دوستى دنيا را از دلهاى خود پاك مى‌كنند.

«وَ ما لِأَحَدٍ عِنْدَهُ مِنْ نِعْمَةٍ تُجْزى‌- و هيچ كس را در نزد او نعمتى نيست تا به آن پاداش داده شود.» پس مالش را به پاداش نعمتى كه از طرف شخص طرف انفاق قرار گرفته به او رسيده باشد، انفاق نكرده است، و در مقابل انفاق آن پاداشى حتى به صورت شكرگزارى يا قرار دادن شخص فقير در تحت تسلط خود و تقويت حالت زندگى‌