تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٨ - شرح آيات

كودك، پس از تولد با حركت دادن لب و دهان خود به دنبال غذا مى‌گردد و به زودى دو پستان آويخته مادر را براى رفع نياز خود مى‌يابد، و تا زمانى كه بدنى مرطوب و روده‌هايى تنك و اندامهايى نرم دارد، از آن شير بهره‌مند مى‌شود، و چون به راه بيفتد و به خوراكى درشت‌تر نياز پيدا كند كه سبب نيرومند شدن بدنش باشد، دندانها در دهان وى شروع به بيرون آمدن مى‌كند تا به وسيله آنها غذا را بجود و نرم كند و به آسانى به گلو فروبرد. و چنين است تا به حد بلوغ برسد و موى بر صورتش پيدا شود كه علامت مذكر بودن و نماينده عزت مرد و نشانه آن است كه از دوران كودكى بيرون آمده است، و اگر مويى بر صورت ظاهر نشود بهجت و تر و تازگى زنانه جالب مردان بر آن باقى مى‌ماند كه دوام و بقاى نسل را تأمين مى‌كند.

اى مفضل! در اين احوال مختلف خوب تفكر كن و ببين كه آيا ممكن است اين همه تغييرات بى‌تدبيرى صورت پذير شود؟ آيا اگر خون در رحم به او نمى‌رسيد، پژمرده/ ١٧ و خشك نمى‌شد، به همان گونه كه گياه بر اثر نبودن آب چنين مى‌شود؟ و اگر پس از رسيدن به كمال در رحم براى بيرون آمدن از آن تلاش نمى‌كرد، به صورت كودك زنده زنده به خاك سپرده در نمى‌آمد؟ و اگر شير مناسب براى خوردن او در هنگام ولادت به وجود نمى‌آمد، آيا از گرسنگى نمى‌مرد، يا گرفتار غذايى نامناسب با وضع و حالش نمى‌شد؟ و اگر دندانها به هنگام شايسته نمى‌روييد، از جويدن غذا و فروبردن آن محروم نمى‌ماند، و ناگزير با ادامه دادن به شيرخوارگى نمى‌توانست براى كار كردن و بزرگ شدن آمادگى پيدا كند؟ و سپس آيا مادرش مى‌توانست در صورت ادامه يافتن شيرخوارگى به آوردن و پروردن كودكان ديگر بپردازد؟ و اگر موى بر چهره‌اش نمى‌روييد، آيا هميشه بر هيأت كودكان باقى نمى‌ماند كه هيچ جلالت و وقارى در او مشاهده نشود؟!» [١١].

[٧] «يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ‌- كه بيرون مى‌آيد از ميان پشت مازه پدر و استخوانهاى مادر.»