تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠ - شرح آيات
/ ٩
اين گفتهاى است قاطع و جدا كننده نه سخنى هزل
شرح آيات
[١] آيا ستارهاى را ديدهاى كه با نور درخشان خود شبها در عرض آسمان حركت مىكند؟ آيا ديدهاى كه خدا چگونه شرّ ابليس و سپاهيان او را از آسمان و اهل آن، و از زمين و ساكنان آن دور مىكند؟! اين نمونهاى از حفظ خدا است، پس سوگند به آن ستاره و به آسمانى كه آن را نگاه مىدارد كه: خدا حافظ است، و اگر او نبود، انسان و موجودات زنده ديگر نمىتوانستند لحظهاى زنده بمانند.
«وَ السَّماءِ وَ الطَّارِقِ- سوگند به آسمان و به آن كه در شب مىآيد.» گفتند: طرق يعنى كوبيدن، و راه را از آن جهت «طريق» گويند كه آدمى با پاى خود بر آن مىكوبد، و ديدار كننده در شب را نيز طارق گويند بدان كه بايد بر در خانه بكوبد تا در باز شود، و شايد هر پيش آينده را اعراب از آن روى طارق مىگويند كه به سبب بيگانه بودن درها را براى وارد شدن مىكوبد.
سوگند به آسمان و ستارگان درخشنده آن كه خرد آدمى را برمىانگيزد و اهتمام او را به كار مىاندازد، و از قلب او گرد غفلت و بىتوجهى را مىزدايد ... و طبيعى است كه/ ١٠ سوگند به آسمان دور از دسترس ما و از حدود انديشه ما خورده شود، و به طارقى كه آدمى از او مىترسد، چه هر كوبنده در و تازه واردى از روى نيكخواهى چنين نمىكند.
شاعر گفته است
يا راقد الليل مسرورا بأوله
ان الحوادث قد يطرقن اسحارا