تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٠٤ - شرح آيات

«لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ‌- حتما دوزخ را خواهيد ديد.» [٧] آيا بهتر و شايسته‌تر آن نيست كه در هنگام دور بودن از دوزخ به آن ايمان آوريم، و اين كار پيش از در آمدن ما به آن كه بيرون آمدنى همراه ندارد صورت پذير شود؟

«ثُمَّ لَتَرَوُنَّها عَيْنَ الْيَقِينِ‌- و سپس با چشم يقين آن را خواهيد ديد.» گفته‌اند كه: آيه دلالت بر آن دارد كه همه افراد آدمى وارد دوزخ مى‌شوند يا بر آن مى‌گذرند، بدان سبب كه خدا گفته است وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها كانَ عَلى‌ رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا.

/ ٣٢٣ پس بعضى همچون برق بر آن مى‌گذرند، و بعضى همچون باد، و بعضى همچون پرنده، و گروهى به سبب گناه چندان در آن مى‌مانند تا اندكى به آتش آن بسوزند، و گروهى ديگر بر حسب اندازه گناه مدتى در آن دوام مى‌كنند تا سوزش آتش آنان را پاك كند و به بهشت در آيند، و گروهى جاودانه در آن باقى خواهند ماند، و العياذ باللَّه.

[٨] براى آن كه فزونى بالى به مال دنيا ما را از آخرت باز ندارد، ناگزير بايد بدانيم كه در آن روز درباره نعمتهايى كه خدا به ما ارزانى داشته بود و اين كه با آنها چه كرده بوديم، از ما پرسش خواهد شد و بايد حساب پس بدهيم، و بنا بر اين هر چه مقدار نعمتهاى خدا كه به ما رسيده بيشتر باشد، مقدار توقف ما براى رسيدگى به حساب بيشتر خواهد شد، پس بايد ملاحظه كنيم كه آيا پاسخ درستى براى پرسشهايى كه طرح خواهد شد داريم؟! گفته شده است كه سليمان پيغمبر هزار سال پس از ديگر پيامبران از رسيدگى به حسابش خلاص مى‌شود و بايد حساب نعمتهاى خدا را در حالى پس بدهد كه ديگر پيامبران در بهشت مشغول برخوردارى از نعمتهاى آن‌اند.

امّ كلثوم دختر امير المؤمنين- عليه السلام- گفت كه: «شب نوزدهم ماه رمضان دو قرص نان جوين و كاسه‌اى شير و نمك نيم كوفته براى افطار براى پدرم بردم، و چون از نماز فراغت يافت متوجه خوراك افطار شد و پس از نگاه كردن به آن‌