تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢٨ - شرح آيات

«تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ- فرشتگان فرود مى‌آيند.» اصل كلمه تتنزل و صيغه مضارع آن دليل بر استمرار است، پس از آن چنين نتيجه مى‌گيريم كه:/ ٢٤٣ ليلة القدر تنها يك شب در جهان نيست، بلكه در هر سال يك شب ليلة القدر است و به همين جهت پيامبر اسلام- صلى اللَّه عليه و آله- ما را به شب زنده‌دارى و زنده نگاه داشتن اين شب فرمان داده است.

در خبرى از رسول اللَّه- صلى اللَّه عليه و آله- آمده است كه چون ماه رمضان نزديك شد- در زمانى كه سه روز از ماه شعبان باقى بود- به بلال گفت

«مردمان را به مسجد بخوان» و چون حاضر آمدند، بر منبر بالا رفت و حمد و ثناى خدا به جاى آورد و آن گاه گفت: «اى مردم! خدا اين ماه را به شما اختصاص داده است، و آن سيد ماهها است، و در آن شبى است كه از هزار ماه نيكوتر است». [٧] از امام امير المؤمنين- عليه السلام- روايت شده است كه به ابن عباس گفت: «شب قدر در هر سال هست، و امر سال در آن شب نازل مى‌شود، و براى اين امر واليانى پس از رسول اللَّه وجود دارد» پس ابن عباس گفت كه آنان كيانند؟

و او- عليه السلام- گفت: «من و يازده كس از صلب من». [٨] «وَ الرُّوحُ‌- و روح.» روح چيست؟ آيا جبرييل- عليه السلام- است يا فرشتگان درجه بالاتر؟ يا گروهى برتر از فرشتگان و از آفريدگان خدايند، يا فرشته بزرگى كه پيامبران خود را به او تأييد مى‌كند؟

بعضى از آيه بعدى چنين نتيجه گرفته‌اند كه روح جبرييل- عليه السلام- است، بدان سبب كه خدا در جاى ديگرى از قرآن گفته است نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ‌». [٩]