تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٩٦ - شرح آيات

دستاوردهاى شخص است، و به قولى: مقصود از «ما كسب» فرزندان او است، و شايد فرزند از چيزهاى مكتسب انسان بوده باشد.

[٣] هرگز چنين نخواهد شد ... آتش انتظار او را مى‌كشد و سوزش و درد آن را خواهد چشيد، و اگر پدر و مادرش در دو گونه او يك افروختگى ديدند كه از آن خوششان آمد و كنيه او را ابو لهب قرار دادند، بايد بداند كه از اين زيبايى ظاهرى كارى براى او ساخته نيست، بلكه همين زيبايى در پايان كار به آتشى سوزنده مبدل خواهد شد.

«سَيَصْلى‌ ناراً ذاتَ لَهَبٍ‌- به آتشى شرردار در خواهد آمد.» [٤] همسر ابو لهب خواهر ابو سفيان و عمه معاويه، و بنا بر روايات يك چشم بود ولى امّ جميل خوانده مى‌شد، بد زبان و/ ٤٢٨ متكبر بود و سخت با پيامبر اسلام و دعوت او همچون برادرش دشمنى داشت.

گفته‌اند كه اين زن بسيار مالدار بود، ولى از بخل و حرص خود هيزم سوخت را از بيابان جمع و با خود حمل مى‌كرد، و شايد خارها را در سر راه پيامبر و ديگر مسلمانان براى آزار رساندن به ايشان مى‌پراكند، و بدين گونه خدا او را به همسرش پيوست.

«وَ امْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ‌- و زنش هيزمكش بود.» كلمه «حمّالة الحطب» از آن جهت منصوب است كه دلالت بر نكوهش آن زن كند، و در تفسير كلمه اختلاف است: آيا آن زن كه مدعى شرف و بزرگى بود، چگونه هيزم حمل مى‌كرده، و آيا اين گفته براى نشان دادن بخل او است؟ يا اين كه از آن جهت مورد نكوهش قرار گرفته كه خارها را بر سر راه پيغمبر مى‌ريخته است؟ يا اين كه سخن چينى مى‌كرده كه اعراب كسى را كه چنين كند هيزمكش مى‌نامند، بدان جهت كه آتش فتنه را در ميان مردم روشن مى‌كند؟

و در خبر است كه چون حمالة الحطب شنيد كه اين آيه درباره او و شوهرش نازل شده، آهنگ مسجد الحرام كرد و چون به آن جا رسيد پيامبر را همراه با ابو بكر بن ابى قحافة نشسته ديد و ابو بكر گفت: اى رسول اللَّه، اين ام جميل خشمناك‌